Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στον δεύτερο γύρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών στη Γενεύη, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν σε βασικές κατευθυντήριες αρχές που θα μπορούσαν να ανοίξουν το δρόμο για μια πιθανή συμφωνία σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε τον νέο γύρο συνομιλιών ως “πιο εποικοδομητικό” από αυτόν που πραγματοποιήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου στο Ομάν, τονίζοντας ωστόσο ότι η επίτευξη μιας συμφωνίας δεν θα έρθει άμεσα.
“Μπορώ να πω ότι, σε σύγκριση με τον τελευταίο γύρο, είχαμε πολύ σοβαρές συζητήσεις σε μία εποικοδομητική ατμόσφαιρα, όπου ανταλλάξαμε τις απόψεις μας”, δήλωσε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους ο Αραγτσί.
Προκλήσεις και επόμενα βήματα
Παρά την αισιοδοξία, ο Ιρανός υπουργός προειδοποίησε ότι η σύνταξη και η διατύπωση μιας συμφωνίας θα είναι πιο δύσκολη, καθώς οι θέσεις των δύο πλευρών απέχουν αρκετά και θα χρειαστεί χρόνος για να προσεγγίσουν.
“Παρουσιάστηκαν διάφορες ιδέες, οι οποίες συζητήθηκαν σοβαρά, και τελικά καταλήξαμε σε μια γενική συμφωνία σχετικά με ορισμένες κατευθυντήριες αρχές”, εξήγησε ο Αραγτσί, προσθέτοντας ότι από εδώ και στο εξής οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν με βάση αυτές τις αρχές για να καταρτίσουν το κείμενο μιας πιθανής συμφωνίας.
Στις συνομιλίες της Γενεύης, που διεξήχθησαν με τη μεσολάβηση του Ομάν, συμμετείχαν εκτός από τον Αραγτσί, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Η συμβολή του Γενικού Διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι, εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από όλες τις πλευρές.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαγίντ Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, επιβεβαίωσε την ικανοποιητική πρόοδο των διαπραγματεύσεων, αναφέροντας ότι “το πνεύμα των συναντήσεων ήταν εποικοδομητικό” και ότι τα μέρη “έφυγαν με σαφή επόμενα βήματα πριν από την επόμενη συνάντηση”.
Εντάσεις και απειλές εν μέσω διαπραγματεύσεων
Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές. Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι τμήματα των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ θα κλείσουν προσωρινά για “λόγους ασφαλείας”, καθώς οι επίλεκτες δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης πραγματοποιούν στρατιωτικά γυμνάσια στην περιοχή.
Η κίνηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τεχεράνη έχει απειλήσει στο παρελθόν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ για τα εμπορικά πλοία σε περίπτωση επίθεσης – μια ενέργεια που θα περιόριζε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.
Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεί, απάντησε στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για “αλλαγή καθεστώτος”, τονίζοντας ότι οποιεσδήποτε προσπάθειες των ΗΠΑ να ανατρέψουν την κυβέρνηση θα αποτύχουν. “Ο πρόεδρος των ΗΠΑ λέει ότι ο στρατός τους είναι ο ισχυρότερος στον κόσμο, αλλά ο ισχυρότερος στρατός στον κόσμο μπορεί μερικές φορές να χτυπηθεί τόσο σκληρά που να μην μπορεί να σηκωθεί”, δήλωσε ο Χαμενεί.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Τεχεράνη επιθυμεί να καταλήξει σε συμφωνία, προειδοποιώντας ότι “δεν νομίζω ότι θέλουν τις συνέπειες της μη σύναψης συμφωνίας”.
Οι διαφορές παραμένουν σημαντικές, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επεκτείνει το πεδίο των συνομιλιών σε μη πυρηνικά ζητήματα, όπως το απόθεμα πυραύλων του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι είναι διατεθειμένη να συζητήσει μόνο περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα σε αντάλλαγμα για την άρση των κυρώσεων.
Το τεράστιο πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν δεν είναι υπό διαπραγμάτευση, επανέλαβε ο Χαμενεί, τονίζοντας ότι ο τύπος και η εμβέλειά τους δεν έχουν καμία σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρά τις προκλήσεις, η συμφωνία στις κατευθυντήριες αρχές αποτελεί σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας νέας συμφωνίας, μετά τη μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ) το 2018. Οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν τις εργασίες τους επί των σχεδίων κειμένων, ενώ θα οριστεί σύντομα ημερομηνία για τον τρίτο γύρο διαπραγματεύσεων.
