—
Το μικρομεσαίο εμπόριο στα πρόθυρα κατάρρευσης
Ανησυχητικά δεδομένα για την κατάσταση του εμπορίου στην Αθήνα αναδύονται από έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, η οποία καταγράφει μια απογοητευτική πραγματικότητα για τις χειμερινές εκπτώσεις του 2026. Τα αποτελέσματα της έρευνας, που πραγματοποιήθηκε σε 426 εμπορικά σημεία, αποκαλύπτουν ένα εκτεταμένο πρόβλημα που απειλεί τη βιωσιμότητα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (44,6%) είδαν τον τζίρο τους να μειώνεται κατά περισσότερο από 21%, ένα ποσοστό που θέτει σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωσή τους. Το πρόβλημα εντείνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι το 43,2% των καταστημάτων έκλεισε την περίοδο των εκπτώσεων με υψηλά αποθέματα (21-30%), δεσμεύοντας κεφάλαια που ήταν απαραίτητα για την προετοιμασία της νέας εμπορικής σεζόν.
Η κατάσταση χειροτερεύει καθώς ο Ιανουάριος έκλεισε με πτώση τζίρου από 10% έως 20%, ενώ ο Φεβρουάριος κατέγραψε ακόμη πιο δραματική μείωση, από 20% έως 40%. Παρά τις μεγάλες εκπτώσεις και τη χρονική τους διάρκεια, η κατανάλωση παρέμεινε υποτονική, αποδεικνύοντας ότι οι εκπτώσεις δεν αποτέλεσαν τον αναμενόμενο μοχλό τόνωσης της αγοράς.
Η ακρίβεια και ο άνισος ανταγωνισμός ως αίτια
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, δεν κρύβει τον προβληματισμό του, αναφέροντας ότι η δραματική μείωση του διαθέσιμου καταναλωτικού εισοδήματος λόγω της ακρίβειας αποτελεί τη βασικότερη αιτία της κρίσης. Όταν το εισόδημα εξανεμίζεται για την κάλυψη βασικών αναγκών όπως η ενέργεια, η στέγαση και τα τρόφιμα, οι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές ακόμη και σε περίοδο μεγάλων εκπτώσεων.
Παράλληλα, παρατηρείται μια ανησυχητική μεταφορά του τζίρου από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις προς τις μεγάλες αλυσίδες, τις πολυεθνικές εταιρείες και τις διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες. Αυτή η τάση εντείνει τον άνισο ανταγωνισμό και αποδυναμώνει τον εμπορικό ιστό των πόλεων, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου τα μικρά καταστήματα δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν.
Ο Νόμος 4965/2022 περί εκπτώσεων και προσφορών αποτελεί έναν από τους κυρίους υπεύθυνους για την επιδείνωση της κατάστασης. Η πλήρης απελευθέρωση των προσφορών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους έχει δημιουργήσει ένα καθεστώς μόνιμων εκπτώσεων, με αποτέλεσμα να απαξιωθεί το βασικό εργαλείο ρευστοποίησης αποθεμάτων που ήταν οι θεσμοθετημένες εκπτώσεις. Το 99,8% των συμμετεχόντων στην έρευνα θεωρεί ότι η απελευθέρωση των προσφορών έχει αποδυναμώσει πλήρως τις θεσμοθετημένες εκπτώσεις, ενώ το 97,4% ζητά άμεση αλλαγή του θεσμικού πλαισίου.
Προειδοποίηση για μαζικά κλείσιματα
Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη που ο Εμπορικός Σύλλογος προειδοποιεί ότι εάν δεν υπάρξουν άμεσα διορθωτικές παρεμβάσεις, το 50% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κινδυνεύει να κλείσει εντός των επόμενων δύο ετών. Αυτό δεν θα είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα, αλλά θα έχει βαθύτερες κοινωνικές συνέπειες, καθώς οι ΜμΕ κρατούν ζωντανές τις πόλεις, δημιουργούν απασχόληση και διατηρούν την κοινωνική συνοχή.
Ο σύλλογος έχει απευθύνει πέντε επίσημα αιτήματα προς τον υπουργό Ανάπτυξης, ζητώντας συνάντηση για να παρουσιάσει τεκμηριωμένα τα προβλήματα. Ωστόσο, τα αιτήματα παραμένουν αναπάντητα. Σήμερα, τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους: υψηλά αποθέματα παραμένουν αδιάθετα, η ρευστότητα περιορίζεται, τα λειτουργικά κόστη αυξάνονται και ο αριθμός των κενών καταστημάτων στους εμπορικούς δρόμους αυξάνεται ραγδαία.
