—
Η μάχη για το μέλλον της ΑΙ δεν δίνεται πια μόνο στα data centers
Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στην Anthropic και την OpenAI έχει εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή εμπορική διένεξη. Αυτό που ξεκίνησε με σατιρικές διαφημίσεις στο Super Bowl έχει μεταμορφωθεί σε ένα περίπλοκο πολιτικό θρίλερ που περιλαμβάνει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, το Υπουργείο Άμυνας και τις θεμελιώδεις αρχές της εθνικής ασφάλειας.
Η αρχή της αντιπαράθεσης ήταν σχετικά ήπια. Η Anthropic επέλεξε να κριτικάρει δημοσίως την απόφαση της OpenAI να ενσωματώσει διαφημίσεις στο ChatGPT. Μέσα από έξυπνα σποτ, υπέδειξε το κίνδυνο που ενέχει η χρηματοδότηση τεχνητής νοημοσύνης μέσω διαφημίσεων: η «βοήθεια» κινδυνεύει να γίνει εμπορική παγίδα. Το μήνυμα ήταν σαφές και άμεσο. Το Claude της Anthropic δεν θα φέρει διαφημίσεις.
Ο Σαμ Άλτμαν, επικεφαλής της OpenAI, αντέδρασε με αποφασιστικότητα. Χαρακτήρισε τις διαφημίσεις της Anthropic ανέντιμες και υπερασπίστηκε το επιχείρημα της καθολικής πρόσβασης. Για να φτάσει η τεχνητή νοημοσύνη σε δισεκατομμύρια ανθρώπους που δεν μπορούν να πληρώσουν συνδρομές, κάποιος πρέπει να πληρώσει το λογαριασμό. Και στο διαδίκτυο, αυτός ο κάποιος είναι συνήθως η διαφήμιση.
Από το εμπόριο στη στρατιωτική χρήση: Η ρήξη με το Πεντάγωνο
Ωστόσο, η αντιπαράθεση δεν παρέμεινε στο εμπορικό πεδίο. Μεταφέρθηκε σε ένα πολύ πιο ευαίσθητο και κρίσιμο τομέα: τη στρατιωτική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Η Anthropic είχε ασφαλίσει ένα συμβόλαιο ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ για τη χρήση του Claude σε διαβαθμισμένα δίκτυα. Όταν όμως το Πεντάγωνο απαίτησε η εταιρεία να επιτρέψει τη χρήση των μοντέλων της για κάθε νόμιμο σκοπό, χωρίς εξαιρέσεις, η ρήξη έγινε αναπόφευκτη.
Ο Ντάριο Αμοντέι, ιδρυτής της Anthropic, δήλωσε κατηγορηματικά ότι η εταιρεία του δεν μπορεί να συναινέσει σε δύο συγκεκριμένες χρήσεις: τη μαζική εσωτερική παρακολούθηση Αμερικανών πολιτών και τα πλήρως αυτόνομα οπλικά συστήματα χωρίς ανθρώπινη εποπτεία. Σύμφωνα με την εταιρεία, τα σημερινά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι επαρκώς αξιόπιστα για τέτοιες αποστολές και ο κίνδυνος για τα θεμελιώδη δικαιώματα είναι υπαρκτός.
Το Πεντάγωνο αντέτεινε ότι δεν κάνει παράνομη παρακολούθηση και ότι όλα θα γίνονταν εντός του νόμου. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ κατηγόρησε την Anthropic για αλαζονεία και για προσπάθεια να επιβάλει όρους στην εθνική ασφάλεια.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ το πήγε ακόμη παραπέρα. Διέταξε όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να σταματήσουν άμεσα τη χρήση της τεχνολογίας της Anthropic και έδωσε εντολή να χαρακτηριστεί η εταιρεία κίνδυνος για την εφοδιαστική αλυσίδα της εθνικής ασφάλειας. Ένας χαρακτηρισμός που μέχρι σήμερα αφορούσε κυρίως κινεζικούς τεχνολογικούς κολοσσούς.
Η Anthropic απάντησε ότι θα προσφύγει στα δικαστήρια και ότι η απόφαση δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο για κάθε αμερικανική εταιρεία που διαπραγματεύεται με την κυβέρνηση. Παράλληλα υποστήριξε ότι η νομοθεσία δεν έχει προβλέψει τις ιδιαιτερότητες της τεχνητής νοημοσύνης και ότι η μαζική συλλογή δημοσίως διαθέσιμων δεδομένων, αν και τυπικά νόμιμη, μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο μαζικής επιτήρησης όταν συνδυάζεται με ισχυρά μοντέλα ΑΙ.
Η OpenAI άδραξε την ευκαιρία και υπέγραψε δική της συμφωνία με το Πεντάγωνο, αποδεχόμενη την αρχή της χρήσης για κάθε νόμιμο σκοπό. Ο Σαμ Άλτμαν δήλωσε ότι και η OpenAI έχει κόκκινες γραμμές, όπως η απαγόρευση μαζικής εσωτερικής παρακολούθησης και η ανθρώπινη ευθύνη στη χρήση βίας. Ωστόσο, το συμβόλαιό της δεν απαγορεύει ρητά τη μαζική συλλογή δημοσίων δεδομένων, κάτι που η Anthropic θεωρούσε κρίσιμο.
Η Σίλικον Βάλεϊ, που τα τελευταία χρόνια έμοιαζε συχνά ευθυγραμμισμένη με την εξουσία, βρέθηκε ξαφνικά σε εσωτερική αναταραχή. Εργαζόμενοι σε Google, Amazon και Microsoft υπέγραψαν επιστολές ζητώντας από τις εταιρείες τους να στηρίξουν τη στάση της Anthropic. Η παλιά ακτιβιστική παράδοση της τεχνολογικής κοινότητας, που είχε εκδηλωθεί έντονα το 2018 με τις αντιδράσεις στο στρατιωτικό πρόγραμμα Project Maven, επανήλθε στο προσκήνιο.
Η ειρωνεία είναι ότι η Anthropic ιδρύθηκε από πρώην στελέχη της OpenAI που διαφώνησαν με την πορεία της. Η σύγκρουση λοιπόν δεν είναι μόνο εμπορική ή πολιτική. Είναι ιδεολογική. Δύο διαφορετικά οράματα για το τι σημαίνει υπεύθυνη τεχνητή νοημοσύνη συγκρούονται δημόσια, με φόντο τον στρατό, τις διαφημίσεις και τον Λευκό Οίκο. Το αποτέλεσμα αυτής της μάχης θα σχηματίσει όχι μόνο το μέλλον της βιομηχανίας ΑΙ, αλλά και τη σχέση μεταξύ τεχνολογικών εταιρειών και κράτους για τα χρόνια που έρχονται.
