—
Ο Κόλπος στο επίκεντρο της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης ενεργειακής αστάθειας, καθώς ιρανικές επιθέσεις με drones έχουν στοχεύσει κρίσιμες εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου σε πολλές χώρες της περιοχής. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, οι παγκόσμιες ενεργειακές αγορές βρίσκονται σε κατάσταση επιφυλακής, με σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές καυσίμων και στη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια.
Η σημασία αυτής της κρίσης είναι τεράστια, δεδομένου ότι η Μέση Ανατολή κατέχει σχεδόν το μισό των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου και αντιπροσωπεύει το 40% των αποδεδειγμένων αποθεμάτων φυσικού αερίου. Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται μέσω των Στενών του Ορμούζ, καθιστώντας την περιοχή κρίσιμη για την ενεργειακή σταθερότητα ολόκληρου του πλανήτη.
Στόχοι και συνέπειες των επιθέσεων
Το διυλιστήριο Ras Tanura της Saudi Aramco, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του στις 2 Μαρτίου μετά από πλήγμα με συντρίμμια ιρανικών drones. Η Saudi Aramco, με χρηματιστηριακή αξία άνω των 1,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ελέγχει περίπου το 12% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, με δυνατότητα παραγωγής άνω των 12 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Ακόμη πιο σοβαρή είναι η κατάσταση στο Κατάρ, όπου η QatarEnergy, ο μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, ανέστειλε την παραγωγή μετά από επιθέσεις στην Ras Laffan Industrial City. Αυτή η διακοπή οδήγησε τις τιμές φυσικού αερίου στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, με άμεσες συνέπειες για τις αγορές της Ασίας και της Ευρώπης, όπου κατευθύνονται οι περίπου 81 εκατομμύρια τόνοι ετήσιας παραγωγής της εταιρείας.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιμετώπισαν επίσης επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές. Πυρκαγιές ξέσπασαν στους τερματικούς σταθμούς καυσίμων Mussafah και Fujairah, ενώ στο Ομάν, ιρανικά drones έπληξαν δεξαμενές καυσίμων και δεξαμενόπλοια στα λιμάνια Ντουκμ και Σαλαλάχ.
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τις επιθέσεις σε εμπορικά δεξαμενόπλοια. Το δεξαμενόπλοιο Athe Nova χτυπήθηκε από ιρανικά drones ενώ διέπλεε τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας πυρκαγιά. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανέλαβαν την ευθύνη και ανακοίνωσαν ότι κλείνουν τα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει θα πυρποληθεί.
Παρότι δεν αποτέλεσαν άμεσα στόχευση, άλλες σημαντικές εγκαταστάσεις ανέστειλαν προληπτικά τη λειτουργία τους. Τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου Λεβιάθαν και Ταμάρ στο Ισραήλ έκλεισαν, ενώ πετρελαιοπηγές στο ιρακινό Κουρδιστάν και το μεγάλο πεδίο Rumaila στο Ιράκ, που διαχειρίζεται η BP, διέκοψαν τη λειτουργία τους για λόγους ασφαλείας.
Οι ιρανοί αξιωματούχοι αρνούνται δημόσια ότι στοχοποιούν ενεργειακές εγκαταστάσεις, ωστόσο τα γεγονότα καταδεικνύουν ότι η κλιμάκωση της έντασης έχει διευρυνθεί σε πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων. Η περιοχή παραμένει σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, με τις παγκόσμιες αγορές να παρακολουθούν προσεκτικά κάθε ανάπτυξη που θα μπορούσε να επηρεάσει περαιτέρω την ενεργειακή ασφάλεια.
