—
Η Μέση Ανατολή και οι στόχοι των δυνάμεων
Ο Λουκάς Τσούκαλης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΕΛΙΑΜΕΠ), παρέχει μια διεισδυτική ανάλυση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, επικεντρώνοντας στους πραγματικούς στόχους των κύριων δυνάμεων που δρουν στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον κ. Τσούκαλη, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν σαφή στόχο: την αποτροπή της ανάπτυξης πυρηνικής δύναμης από το Ιράν και την καταστροφή του οπλοστασίου της Τεχεράνης, ιδιαίτερα των βαλλιστικών πυραύλων. Ωστόσο, τα κίνητρα των δύο δυνάμεων δεν είναι ταυτόσημα. Ενώ για τις Ηνωμένες Πολιτείες η κύρια ανησυχία είναι η πυρηνική απειλή, για το Ισραήλ το Ιράν αποτελεί πολυδιάστατη απειλή, καθώς ελέγχει διάφορες οργανώσεις στη Μέση Ανατολή, όπως στην Υεμένη, που στρέφονται εναντίον του.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ υπογραμμίζει ότι η αποδυνάμωση του Ιράν είναι ένας στόχος που το Ισραήλ καταδιώκει εδώ και δεκαετίες, και τα τρέχοντα γεγονότα αποτελούν συνέχεια αυτής της μακροχρόνιας στρατηγικής.
Η κρίση της ευρωπαϊκής ενότητας
Ωστόσο, το κεντρικό σημείο της ανάλυσης του κ. Τσούκαλη αφορά τη σχέση Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ίδιος εκφράζει βαθιά ανησυχία για την απουσία ευρωπαϊκής συνεκτικής απάντησης στις πρόσφατες εξελίξεις, αναφερόμενος συγκεκριμένα σε συναντήσεις μεταξύ αμερικανικών και ευρωπαϊκών ηγετών.
«Αισθάνθηκα πέραν του αμήχανα, αισθάνθηκα και ντροπή» δηλώνει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας σκηνές όπου ηγέτες ευρωπαϊκών κρατών δεν αντέδρασαν σε απειλές και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς. Αυτή η σιωπή, τονίζει, στέλνει ένα εξαιρετικά αρνητικό μήνυμα για την ύπαρξη μιας ενιαίας Ευρώπης.
Παρόλα αυτά, ο κ. Τσούκαλης δεν παραδίδεται στον απαισιοδοξισμό. Σημειώνει ότι υπάρχουν άλλες φωνές που ανταποκρίνονται, όπως εκείνες του ισπανικού πρωθυπουργού Σάντσεθ και του γάλλου προέδρου Μακρόν, που επίσημα αντιτάχθηκαν στις πρόσφατες εξελίξεις.
Τα περιορισμένα περιθώρια της Ελλάδας
Αναφορικά με τη θέση της Ελλάδας, ο πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι ρεαλιστής. Τα περιθώρια ελιγμών μιας χώρας μεσαίου μεγέθους σε δύσκολη γειτονιά είναι αναγκαστικά περιορισμένα. Η Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας σοβαρούς κινδύνους από γειτονικές χώρες, δεν μπορεί να εμπλακεί ανοιχτά σε αντιπαραθέσεις μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, δεδομένης της κρίσιμης στρατηγικής συμμαχίας της με τις ΗΠΑ.
Κατά συνέπεια, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να διατηρήσει εξαιρετικά λεπτές ισορροπίες, μια δύσκολη «ακροβασία σε τεντωμένο σκοινί», όπως χαρακτηριστικά περιγράφει ο κ. Τσούκαλης. Αυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζει την ευρύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία.
