—
Η Μέση Ανατολή απειλεί τα πορτοφόλια των Ευρωπαίων
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα νέο κύμα ακρίβειας που θυμίζει τις σκληρές μέρες του πολέμου στην Ουκρανία. Αυτή τη φορά, η απειλή έρχεται από τη Μέση Ανατολή, όπου οι συγκρούσεις στο Ιράν έχουν ήδη αρχίσει να κλονίζουν τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων με ταχύτητα που ανησυχεί ειδικούς και αναλυτές.
Τα νούμερα είναι ανησυχητικά. Το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει ανέβει από 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 27 Φεβρουαρίου στα 53,4 ευρώ σήμερα – μια αύξηση 67% σε λιγότερο από ένα μήνα. Παράλληλα, το αργό πετρέλαιο Brent κατέγραψε νέα αύξηση 3,5%, φτάνοντας στα 84,3 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο άνοιξε σήμερα αυξημένο κατά 10%. Ακόμη και ο χρυσός, παραδοσιακό καταφύγιο ασφάλειας για τους επενδυτές, ανέβηκε κατά 0,4% στα 5.162 δολάρια την ουγγιά.
Η αστάθεια έχει μεταδοθεί και στα χρηματιστήρια. Από την Ασία μέχρι τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, οι επενδυτές παραμένουν σε κατάσταση αγωνίας, προσπαθώντας να εκτιμήσουν τη διάρκεια και τις πραγματικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το ευρώ υποχώρησε 0,3% έναντι του δολαρίου, με την ισοτιμία να φτάνει τα 1,16 δολάρια από τα 1,18 που ήταν την προηγούμενη εβδομάδα.
Λιγνίτης, λιπάσματα και αεροπορικά καύσιμα στο επίκεντρο
Η κρίση δεν περιορίζεται στο φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Οι τιμές του λιγνίτη έχουν ανέβει πάνω από τα 119 δολάρια τον τόνο, τα υψηλότερα επίπεδα του τελευταίου χρόνου. Πολλές χώρες, αντιμετωπίζοντας προβλήματα στη διακίνηση φυσικού αερίου από το Ομάν, έχουν στραφεί προς τον άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας – μια κίνηση που εξηγεί τη νέα ανοδική πορεία του λιγνίτη.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στην αγορά λιπασμάτων. Η Μέση Ανατολή είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων παγκοσμίως, και η σύγκρουση απειλεί να διακόψει τις εξαγωγές με καταστροφικές συνέπειες για τη διατροφική ασφάλεια. Περίπου το 35% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας – του πιο ευρέως χρησιμοποιούμενου αζωτούχου λιπάσματος – διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ. Η ουρία χρησιμοποιείται για περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων.
Το Κατάρ, το οποίο διακινεί περίπου το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχει αναγκαστεί να διακόψει την παραγωγή μετά από επιθέσεις σε εγκαταστάσεις του. Τα πλοία γεμάτα υγροποιημένο αέριο εμποδίζονται να διασχίσουν το κρίσιμο Στενό του Ορμούζ, την πλωτή οδό που επιτρέπει στους εξαγωγείς της Μέσης Ανατολής να μεταφέρουν τα προϊόντα τους στην Ασία.
Η κρίση έχει ήδη φτάσει και στα αεροπορικά καύσιμα. Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών στη Σιγκαπούρη εκτοξεύτηκαν κατά 72% στα 225,44 δολάρια το βαρέλι – ένα ιστορικό υψηλό που σηματοδοτεί ότι οι καταναλωτές θα πληρώσουν περισσότερα για τα αεροπορικά ταξίδια. Αυτό συμβαίνει καθώς περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων δεν μπορούν να διακινηθούν μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για έναν ακόμη γύρο ακρίβειας που θα επηρεάσει τα ενεργειακά τους κόστη, τις τιμές των τροφίμων και τις δαπάνες τους για μετακίνηση.
