—
Η Διαφορά Στόχων ΗΠΑ και Ισραήλ Στη Μέση Ανατολή
Σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews Radio, ο Παντελής Οικονόμου, επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ και πρώην επιθεωρητής στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, παρουσίασε μια διεξοδική ανάλυση της σύγχρονης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο κ. Οικονόμου εστίασε ιδιαίτερα στη διαφορά των στόχων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς και στο πολύπλοκο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Σύμφωνα με τον ειδικό, οι στόχοι του Ισραήλ είναι σαφώς καθορισμένοι: η διάλυση του ιρανικού κράτους και η δημιουργία χάους που θα οδηγήσει στην κατάρρευσή του ως πολιτικής οντότητας. Αντιθέτως, οι αμερικανικοί στόχοι παραμένουν ασαφείς και, όπως υπογραμμίζει ο κ. Οικονόμου, δεν είναι σαφές ούτε ποιοι είναι ούτε κατά πόσο είναι επιτεύξιμοι.
Το Πυρηνικό Ζήτημα και η Στρατηγική Ασάφεια
Αναφορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ παρουσίασε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον σκεπτικό. Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία το 2018, η διεθνής κοινότητα έχασε την ικανότητα να γνωρίζει αντικειμενικά το επίπεδο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Το Ιράν, με σκόπιμη πολιτική, δεν επιτρέπει τους διεθνείς επιθεωρητές να έχουν πρόσβαση στις εγκαταστάσεις του.
Σημαντικό είναι ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, στην τελευταία του ανακοίνωση του Μαΐου 2025, δήλωσε ότι δεν μπορεί να βεβαιώσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς. Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Οικονόμου, αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν κατασκευάζει πυρηνικά όπλα. Πρόκειται για μια στρατηγική ασάφειας που χρησιμοποιεί το Ιράν ως μοχλό της εξωτερικής του πολιτικής.
Η ιρανική στρατηγική έγκειται στο να διατηρεί τη δυνατότητα και την πιθανότητα να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα όταν κρίνει ότι είναι απαραίτητο, χωρίς να αποδεικνύεται ότι το πράττει. Αυτή η πολιτική ακολουθείται συστηματικά από το 2013, όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για τη μεγάλη διεθνή συμφωνία.
Η Αμερικανική Θέση και η Ιστορική Πορεία
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ανάλυσης του κ. Οικονόμου αφορά την αμερικανική στάση απέναντι στο Ιράν. Παρά τις επανειλημμένες πιέσεις του Ισραήλ για στρατιωτική δράση, κανένας αμερικανός πρόεδρος πριν από τον Τραμπ δεν συμφώνησε σε εμπόλεμη ενέργεια κατά του Ιράν. Ούτε ο Μπάρακ Ομπάμα, ούτε ο Τζορτζ Δαμπλιού Μπους, ούτε ο Τζο Μπάιντεν δεν ενέδωσαν στις ισραηλινές πιέσεις. Αυτό αποδεικνύει, κατά τον ειδικό, ότι υπήρχαν ορθολογικές και αιτιολογημένες βάσεις για την αποφυγή ανοιχτής σύγκρουσης.
Η παρούσα κατάσταση, με τη διαφορά στόχων μεταξύ των δύο συμμάχων και τη διαρκή αβεβαιότητα σχετικά με το πυρηνικό ζήτημα, δημιουργεί ένα περίπλοκο γεωπολιτικό περιβάλλον. Η ανάλυση του κ. Οικονόμου υπογραμμίζει την ανάγκη για σαφήνεια στους στόχους και τις προθέσεις, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης που επηρεάζουν την ευρύτερη διεθνή σταθερότητα.
