Τα ισραηλινά πλήγματα του Σαββάτου σε 30 ιρανικές αποθήκες καυσίμων στην Τεχεράνη έχουν δημιουργήσει την πρώτη σημαντική κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ από την έναρξη του τρέχοντος πολέμου πριν από οκτώ ημέρες. Η έκταση των επιχειρήσεων ξεπέρασε κατά πολύ αυτό που αναμένονταν από την αμερικανική πλευρά, παρά την προηγούμενη ενημέρωση που είχε λάβει η Ουάσινγκτον.
Οι επιθέσεις της ισραηλινής αεροπορίας προκάλεσαν εκτεταμένες πυρκαγιές στην ιρανική πρωτεύουσα, με φλόγες ορατές από μεγάλη απόσταση που κάλυψαν την πόλη με πυκνό καπνό. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, οι στοχοποιημένες αποθήκες χρησιμοποιούνταν από το ιρανικό καθεστώς για την προμήθεια καυσίμων σε στρατιωτικά όργανα.
Αμερικανική δυσαρέσκεια και ανησυχίες
Παρότι το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει την Ουάσινγκτον, αμερικανοί αξιωματούχοι εξέφρασαν την έκπληξή τους για την έκταση των επιχειρήσεων. Ένας ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε χαρακτηριστικά ότι “δεν πιστεύουμε ότι ήταν καλή ιδέα”, ενώ ισραηλινός αξιωματούχος περιέγραψε την αμερικανική αντίδραση με τη φράση “WTF”.
Η κύρια ανησυχία των ΗΠΑ επικεντρώνεται στο ότι τα πλήγματα σε υποδομές που εξυπηρετούν απλούς Ιρανούς πολίτες θα μπορούσαν να έχουν αντίθετο στρατηγικό αποτέλεσμα. Οι Αμερικανοί φοβούνται ότι τέτοιες ενέργειες μπορεί να συσπειρώσουν την ιρανική κοινωνία υπέρ του καθεστώτος, αντί να το αποδυναμώσουν.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Ουάσινγκτον η πιθανή επίδραση στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Παρά το γεγονός ότι δεν επλήγησαν εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου, οι εικόνες των φλεγόμενων αποθηκών ενδέχεται να προκαλέσουν πανικό στις αγορές, ωθώντας τις τιμές της ενέργειας σε νέα υψηλά.
Ο φόβος του Τραμπ για το πετρέλαιο
Σύμβουλος του προέδρου Τραμπ αποκάλυψε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί να “σώσει το πετρέλαιο” και όχι να το βλέπει να καίγεται. Η ανησυχία αυτή συνδέεται άμεσα με τις εσωτερικές πολιτικές επιπτώσεις, καθώς οι υψηλές τιμές βενζίνης αποτελούν ευαίσθητο θέμα για τους Αμερικανούς πολίτες.
Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει τη διττή πρόκληση που αντιμετωπίζει η αμερικανική διπλωματία: από τη μια πλευρά τη στήριξη του στρατηγικού συμμάχου Ισραήλ, και από την άλλη τη διαχείριση των ευρύτερων γεωπολιτικών και οικονομικών επιπτώσεων των ενεργειών του.
Ιρανικές απειλές και κλιμάκωση
Η Τεχεράνη απάντησε στα ισραηλινά πλήγματα με σκληρές προειδοποιήσεις. Ο εκπρόσωπος του στρατιωτικού αρχηγείου Khatam al-Anbiya προειδοποίησε ότι τυχόν συνέχιση των επιθέσεων θα επιφέρει παρόμοια πλήγματα σε όλη την περιοχή, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να φτάσουν τα 200 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε για αντίποινα “χωρίς καθυστέρηση” εάν οι επιθέσεις στις υποδομές συνεχιστούν. Οι απειλές αυτές ενισχύουν τους φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η διαφωνία αυτή μεταξύ των δύο στρατηγικών συμμάχων αναμένεται να εξεταστεί σε ανώτερο πολιτικό επίπεδο, καθώς φαίνεται ότι η ισραηλινή στρατηγική αποκλίνει σημαντικά από τις αμερικανικές προσδοκίες. Το γεγονός αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση τον συντονισμό μεταξύ των δύο χωρών σε μια κρίσιμη περίοδο για τη σταθερότητα της περιοχής.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα φάση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, όπου οι διαφορετικές προτεραιότητες και στρατηγικές προσεγγίσεις των δύο χωρών έρχονται στην επιφάνεια με τρόπο που δεν είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν.
