—
- Κυβερνητικές ενέργειες για την ενεργειακή κρίση
- Ανανεώσιμες πηγές ως προστατευτική ασπίδα
- Ενεργειακή επάρκεια και διεθνής συνεργασία
- Ευρωπαϊκή στρατηγική και ενεργειακές διασυνδέσεις
- Υδρογονάνθρακες και ενεργειακή ανεξαρτησία
- Περιβαλλοντική προστασία και υπεύθυνη ανάπτυξη
- Εθνική συνεννόηση και γεωπολιτικές προκλήσεις
Κυβερνητικές ενέργειες για την ενεργειακή κρίση
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανακοίνωσε ότι τις επόμενες ημέρες θα ανακοινωθούν σημαντικά μέτρα κατά της αισχροκέρδειας στην αγορά ενέργειας. Σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews, ο υπουργός επισήμανε ότι από την πρώτη ημέρα της διεθνούς ενεργειακής κρίσης πραγματοποιούνται καθημερινές συσκέψεις μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων με στόχο την αποτροπή αδικαιολόγητων αυξήσεων και τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας.
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι τα συναρμόδια υπουργεία έχουν συνδιαμορφώσει μια δέσμη προτάσεων που έχει τεθεί υπόψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκης. «Τα συναρμόδια υπουργεία έχουν συνδιαμορφώσει μία δέσμη προτάσεων προς τον πρωθυπουργό, ώστε να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας», δήλωσε, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι «πριν από το τέλος της εβδομάδας θα έχουμε κάποιες ανακοινώσεις».
Ο υπουργός τόνισε ότι οι εξελίξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές είναι εξαιρετικά ταχύτατες και μεταβάλλονται συνεχώς. Χαρακτηριστικά, σημείωσε ότι η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ ανέβηκε στα 120 δολάρια το βαρέλι κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ λίγο νωρίτερα ήταν στα 99 δολάρια. Αυτή η αστάθεια καθιστά ιδιαίτερα επείγουσα την ανάγκη για γρήγορη κυβερνητική παρέμβαση.
Ανανεώσιμες πηγές ως προστατευτική ασπίδα
Ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα με υψηλή συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών. Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ενώ οι αυξημένες βροχοπτώσεις των τελευταίων μηνών έχουν ενισχύσει και την παραγωγή από υδροηλεκτρικά έργα.
Χάρη σε αυτό το ενεργειακό μίγμα, η Ελλάδα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το φυσικό αέριο ή το πετρέλαιο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την επίδραση των διεθνών αυξήσεων στις εγχώριες τιμές. Μάλιστα, σε ορισμένες χρονικές στιγμές της ημέρας η Ελλάδα βρέθηκε ανάμεσα στις πέντε χώρες με τη χαμηλότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Ενεργειακή επάρκεια και διεθνής συνεργασία
Αναφερόμενος στην ενεργειακή επάρκεια, ο υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει αποθέματα που διασφαλίζουν την τροφοδοσία της αγοράς για τουλάχιστον 90 ημέρες. Παράλληλα, έχουν ήδη υπάρξει επαφές με τις ενεργειακές εταιρείες για την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών προμήθειας.
Σχετικά με το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επεξεργασία μέτρων στήριξης που θα είναι συμβατά με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Υπογράμμισε επίσης τη στενή σύνδεση μεταξύ ενέργειας και γεωπολιτικής, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις τιμές των ενεργειακών προϊόντων.
Ευρωπαϊκή στρατηγική και ενεργειακές διασυνδέσεις
Ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, τονίζοντας ότι μέχρι σήμερα πολλές χώρες επιχειρούσαν να διαχειριστούν τις κρίσεις μεμονωμένα. «Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί με ενιαία στρατηγική», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παραδέχθηκε ωστόσο ότι η Ευρώπη δεν έχει ακόμη πετύχει τον στόχο της ενιαίας ενεργειακής αγοράς. Ανέφερε ότι το καλοκαίρι του 2024 καταγράφηκε έντονη διαφοροποίηση στις τιμές ενέργειας μεταξύ Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τις τιμές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη να είναι διπλάσιες.
Κεντρικό ζήτημα για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής αποτελεί η ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών-μελών. Στον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα κονδύλια για έργα ενεργειακής διασύνδεσης αυξάνονται σημαντικά, από περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ φτάνοντας σχεδόν στα 29,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Υδρογονάνθρακες και ενεργειακή ανεξαρτησία
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε την προοπτική αξιοποίησης υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Ο υπουργός απάντησε στις επικρίσεις ότι οι εξορύξεις αντιβαίνουν στην περιβαλλοντική πολιτική της κυβέρνησης. «Δεν είναι αλήθεια», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει μειώσει δραστικά τη χρήση λιγνίτη. «Το 2005 πάνω από το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας προερχόταν από ρυπογόνο λιγνίτη. Το 2025 το ποσοστό αυτό είναι κάτω από 9%», ανέφερε.
Ο κ. Παπασταύρου ανακοίνωσε ότι μέσα στον επόμενο χρόνο αναμένεται ένα σημαντικό βήμα για την ελληνική ενεργειακή έρευνα. «Σε περίπου δώδεκα μήνες θα έχουμε την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο μετά από σχεδόν μισό αιώνα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι είναι απαραίτητο να διαπιστωθεί αν υπάρχουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα.
Με τη νέα σύμβαση που συζητείται στη Βουλή, επεκτείνεται σημαντικά η έκταση στην οποία διεξάγονται έρευνες. «Για πρώτη φορά μετά την Πέμπτη θα έχουμε έναν διπλασιασμό της έκτασης όπου γίνονται έρευνες για υδρογονάνθρακες», δήλωσε.
Περιβαλλοντική προστασία και υπεύθυνη ανάπτυξη
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η ανάπτυξη του τομέα δεν θα γίνει εις βάρος του περιβάλλοντος. «Η έρευνα και η εκμετάλλευση δεν σημαίνει ότι γίνεται χωρίς ευθύνη», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι απαιτούνται αυστηρές περιβαλλοντικές μελέτες. Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει θέσει στόχο να προστατεύσει πάνω από το 30% των θαλάσσιων περιοχών της έως το 2030, ενώ εκτίμησε ότι με τα νέα θαλάσσια πάρκα «το 2026 θα έχουμε φτάσει περίπου στο 35%».
Αναφερόμενος στο επίμαχο άρθρο 30 της σύμβασης με την εταιρεία που θα πραγματοποιήσει τις έρευνες, ο κ. Παπασταύρου απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις ότι υπάρχει κίνδυνος εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. «Δεν υπάρχει καμία εκχώρηση κυριαρχικού δικαιώματος», ξεκαθάρισε, εξηγώντας ότι πρόκειται για μια σύμβαση μίσθωσης μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και μιας ιδιωτικής εταιρείας.
Εθνική συνεννόηση και γεωπολιτικές προκλήσεις
Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το ζήτημα των υδρογονανθράκων «εθνική υπόθεση», επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Εξέφρασε την ελπίδα ότι θα υπάρξει «η μέγιστη δυνατή συνεννόηση» μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. «Η εθνική ενότητα δεν σημαίνει να μην υπάρχουν διαφωνίες», τόνισε, «σημαίνει όμως να μην υπάρχει τοξικότητα και διχόνοια».
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι παρόμοιες αντιδράσεις είχαν υπάρξει και στο παρελθόν στην περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, όταν ξεκίνησαν οι πρώτες έρευνες για υδρογονάνθρακες. Όπως είπε, τότε η Τουρκία είχε αντιδράσει έντονα, ωστόσο τελικά οι ενεργειακές εταιρείες προχώρησαν κανονικά στις δραστηriότητές τους.
Συνολικά, η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει σε ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό σχέδιο που συνδυάζει τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας, την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας, τη περιβαλλοντική προστασία και τη δημιουργία νέων οικονομικών πόρων για τη χώρα.
