—
Ο πόλεμος που απειλεί την παγκόσμια ενέργεια
Ο Κόλπος του Ορμούζ, η στρατηγικά κρίσιμη υδάτινη δίοδος που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν, έχει μετατραπεί σε ένα επικίνδυνο πεδίο σύγκρουσης. Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει διαταραχθεί σοβαρά, με το Ιράν να εξαπολύει συντεταγμένες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων που διέρχονται από τα Στενά. Η κατάσταση έχει ήδη κόστος ανθρώπινες ζωές και απειλεί να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική κρίση.
Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένας ακόμα θαλάσσιος διάδρομος. Μεταφέρουν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθιστώντας τη στρατηγικά κρίσιμη για τη σταθερότητα της παγκόσμιας ενέργειας και της οικονομίας. Κάθε πλοίο που διέρχεται από εκεί μεταφέρει όχι μόνο εμπορεύματα, αλλά και την ευημερία εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλον τον κόσμο.
Μια σειρά επιθέσεων που δεν σταματά
Από τις αρχές Μαρτίου, η κατάσταση έχει εξελιχθεί σε μια συστηματική καμπάνια στόχευσης εμπορικών πλοίων. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχει προειδοποιήσει ότι κάθε πλοίο που διέρχεται από τα Στενά αποτελεί στόχο, και φαίνεται να το εννοεί. Μόνο στις πρώτες δύο εβδομάδες του πολέμου, περισσότερα από δώδεκα πλοία δέχθηκαν επιθέσεις, με αποτέλεσμα πυρκαγιές, εκρήξεις και θανάτους μελών του πληρώματος.
Στις 1 Μαρτίου, ένα μέλος του πληρώματος του δεξαμενόπλοιου MKDVYOM σκοτώθηκε όταν χτυπήθηκε από αντικείμενο ενώ το πλοίο ήταν στα ανοιχτά του Ομάν. Τη ίδια ημέρα, το δεξαμενόπλοιο Hercules Star δέχθηκε χτύπημα που προκάλεσε πυρκαγιά, ενώ το Skylight υπέστη επίθεση αλλά το πλήρωμά του κατάφερε να απομακρυνθεί. Τις επόμενες ημέρες, οι επιθέσεις συνεχίστηκαν με αποτέλεσμα περισσότερες εκρήξεις, πυρκαγιές και εγκαταλείψεις πλοίων. Στις 11 Μαρτίου, τρία πλοία δέχθηκαν επιθέσεις την ίδια ημέρα, δείχνοντας την ένταση της καμπάνης.
Η ασύμμετρη στρατηγική του Ιράν
Παρά την αεροπορική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, το Ιράν έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να διατηρήσει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ μέσω ασύμμετρης ναυτικής στρατηγικής. Το Ιράν δεν στηρίζεται σε μεγάλα πολεμικά πλοία που θα ήταν εύκολα στόχος, αλλά σε μικρά σκάφη φορτωμένα με εκρηκτικά, τηλεχειριζόμενα ταχύπλοα και νάρκες.
Οι ιρανικές αρχές έχουν τοποθετήσει δεκάδες νάρκες στα Στενά, ενώ διατηρούν το 80-90% των μικρών σκαφών και ναρκαλιευτικών. Αυτή η τακτική δημιουργεί μια ατμόσφαιρα τρόμου και αβεβαιότητας που αποθαρρύνει τη ναυσιπλοΐα πολύ περισσότερο από ό,τι θα έκανε μια παραδοσιακή ναυτική σύγκρουση. Παρόλο που οι ΗΠΑ έχουν βυθίσει 16 πλοία που τοποθετούσαν νάρκες, ο ιρανικός στόλος παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφος.
Η απειλή για την παγκόσμια οικονομία
Οι συνέπειες αυτών των επιθέσεων ξεπερνούν τα σύνορα της περιοχής. Η διακοπή της ροής πετρελαίου απειλεί να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική κρίση. Στο παρόν, το Ιράν στοχεύει πλοία που μεταφέρουν περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια αργού και 4,5 εκατομμύρια βαρέλια επεξεργασμένου πετρελαίου ημερησίως.
Οι δεξαμενές αποθήκευσης στον Κόλπο γεμίζουν γρήγορα εξαιτίας του εγκλωβισμένου πετρελαίου, απειλώντας τις παγκόσμιες αγορές. Ακόμη και με εναλλακτικές εξαγωγής μέσω αγωγών, η Saudi Aramco έχει προειδοποιήσει για ενδεχόμενες καταστροφικές συνέπειες αν δεν αποκατασταθεί η ροή του πετρελαίου. Η ναυσιπλοΐα στα Στενά είναι ήδη απαιτητική, και οι νάρκες και οι επιθέσεις την καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνη, με αποτέλεσμα πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές ή να αναστέλλουν τις λειτουργίες τους.
Ο κόσμος παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στον Κόλπο του Ορμούζ, ενώ η ανταγωνιστική δυναμική μεταξύ Ιράν και δυτικών δυνάμεων συνεχίζει να απειλεί τη σταθερότητα μιας από τις πιο σημαντικές ενεργειακές διαδρομές του πλανήτη.
