Το πρώτο δίμηνο του 2026 έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα 2,994 δισ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερο από τον προγραμματισμό. Η απόδοση του κρατικού προϋπολογισμού ξεπέρασε τις προσδοκίες, καθώς τα έσοδα και οι δαπάνες κινήθηκαν διαφορετικά από ό,τι αναμενόταν.
Το πρωτογενές πλεόνασμα ξεπέρασε τον στόχο κατά 53%
Ο προϋπολογισμός στόχευε σε πρωτογενές πλεόνασμα 1,957 δισ. ευρώ για τους δύο πρώτους μήνες του χρόνου. Η πραγματικότητα έφερε 2,994 δισ. ευρώ, δηλαδή υπέρβαση ύψους 1,037 δισ. ευρώ. Το συνολικό ισοζύγιο του προϋπολογισμού κατέγραψε πλεόνασμα 902 εκατ. ευρώ, ενώ ο σχεδιασμός προέβλεπε έλλειμμα 97 εκατ. ευρώ.
Σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα ήταν τότε 2,802 δισ. ευρώ, επομένως φέτος σημειώθηκε μικρή ανοδική πορεία. Η καλύτερη εικόνα οφείλεται κυρίως στη συγκράτηση των δαπανών, οι οποίες διαμορφώθηκαν σε 11,088 δισ. ευρώ, περίπου 1,122 δισ. ευρώ κάτω από τον στόχο.
Δαπάνες 9,2% χαμηλότερες και έσοδα κοντά στο στόχο
Η συγκράτηση των δαπανών συνδέθηκε κυρίως με τη μεταφορά πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων σε επόμενους μήνες. Επίσης, καθυστέρησαν κεφαλαιακές μεταβιβάσεις και οι πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν σημαντικά χαμηλότερες από το προγραμματισμένο.
Τα καθαρά έσοδα ανήλθαν σε 11,99 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση μόλις 124 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, δηλαδή ύστέρηση περίπου 1%. Τα έσοδα από φόρους διαμορφώθηκαν σε 11,856 δισ. ευρώ και περιλαμβάνουν ποσό 306 εκατ. ευρώ που προέκυψε από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Εξαιρώντας το ποσό της Εγνατίας, τα φορολογικά έσοδα ανέρχονται σε 11,550 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 310 εκατ. ευρώ ή 2,6% έναντι του στόχου. Το κύριο αίτιο ήταν η χαμηλότερη είσπραξη φόρων στα ενεργειακά προϊόντα (ΕΦΚ, ΦΠΑ) κατά 204 εκατ. ευρώ.
Η συμβολή της Εγνατίας Οδού και οι ετεροχρονισμοί
Στα έσοδα του Ιανουαρίου καταγράφηκαν τα ποσά από τις συναλλαγές για τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων αξόνων της για 35 χρόνια. Ο παραχωρησιούχος κατέβαλε 306 εκατ. ευρώ ως ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος, το οποίο καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή φόρου. Το ίδιο ποσό αποδόθηκε ξανά και καταγράφηκε στις «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».
Όσον αφορά τα ετεροχρονισμένα ποσά που δεν επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα: 126 εκατ. ευρώ αφορούν εξοπλιστικά προγράμματα, 591 εκατ. ευρώ το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και 200 εκατ. ευρώ λοιπές κεφαλαιακές ενισχύσεις. Εξαιρώντας αυτά, η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα ανέρχεται σε 120 εκατ. ευρώ.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρινίζει ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από εκείνο σε ταμειακούς όρους. Επιπλέον, τα στοιχεία αφορούν μόνο την Κεντρική Διοίκηση, όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, η οποία περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων, των ΟΤΑ και των ΟΚΑ.
