Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν σε νέα υψηλά επίπεδα μετά τις ιρανικές επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών στο Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το Brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια το βαρέλι, ενώ η παγκόσμια αγορά ενέργειας αντιμετωπίζει έντονη αβεβαιότητα.
Οι επιθέσεις και η άνοδος των τιμών
Τα συμβόλαια Brent της Βόρειας Θάλασσας ενισχύθηκαν κατά 4,5% φτάνοντας τα 112,19 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό WTI καταγράφησε άνοδο 1,04% στα 97,32 δολάρια. Την Τετάρτη, το Brent είχε κλείσει με κέρδη 3,8%, ενώ σήμερα τις πρωινές ώρες ανέβηκε άλλο 5,02% στα 112,77 δολάρια—το υψηλότερο επίπεδο από τις 9 Μαρτίου.
Ο ιρανικός βομβαρδισμός προκάλεσε μεγάλες πυρκαγιές στην εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Ρας Λαφάν του Κατάρ. Η QatarEnergy επιβεβαίωσε την επίθεση, χωρίς να αναφερθούν θύματα. Στο Αμπού Ντάμπι, οι αρχές ανέστειλαν τη λειτουργία εγκατάστασης φυσικού αερίου μετά την πτώση συντριμμιών αναχαιτιστικών πυραύλων.
Το WTI διαπραγματεύεται στο μεγαλύτερο discount έναντι του Brent των τελευταίων 11 ετών, λόγω των αποδεσμεύσεων στρατηγικών αποθεμάτων από τις ΗΠΑ και αυξημένων μεταφορικών δαπανών.
Γεωπολιτικές εντάσεις και διπλωματικές κινήσεις
Οι επιθέσεις του Ιράν έρχονται σε αντίποινα για το πλήγμα στο κοίτασμα South Pars, σηματοδοτώντας σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να καταστρέψει το ιρανικό κοίτασμα αερίου εάν το Ιράν επιτεθεί ξανά σε εγκατάσταση του Κατάρ.
Η Σαουδική Αραβία επιφυλάσσεται του δικαιώματος στρατιωτικών επιχειρήσεων σε αντίποινα. Ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης συναντήθηκε με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν τις εξελίξεις.
Ο Εμανουέλ Μακρόν εισήγαγε moratorium στα πλήγματα κατά πολιτικών υποδομών, ιδιαίτερα ενεργειακών εγκαταστάσεων, μετά από τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Τραμπ και τον εμίρη του Κατάρ. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται στις Βρυξέλλες με επίκεντρο την κρίση και την άνοδο τιμών ενέργειας.
Επιπτώσεις στον τουρισμό και την οικονομία
Η κρίση στη Μέσο Ανατολή δοκιμάζει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αποτελούν το 55% της τοπικής ελληνικής οικονομίας. Ο τουρισμός, κρίσιμος για τα νησιά, αντιμετωπίζει επιβράδυνση των κρατήσεων και ακυρώσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Στα Δωδεκάνησα καταγράφονται έως 70 διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο ετησίως, ιδιαίτερα υψηλές για ευρωπαϊκές περιοχές. Το μεταφορικό κόστος αυξήθηκε κατά 300%, ενώ οι στρεβλώσεις τιμών ακινήτων φτάνουν το 130%. Περίπου το 41-43% των εργαζομένων απασχολείται σε μικρές μονάδες έως εννέα ατόμων, στερούμενες κεφαλαιακής επάρκειας.
