Η Ελλάδα εισάγει για πρώτη φορά στην Ευρώπη ένα ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας που αποτρέπει την πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε ανήλικους. Το σύστημα λειτουργεί μέσω QR code και τα ψηφιακά πορτοφόλια Gov.gr Wallet και Kids Wallet.
Το νέο σύστημα ελέγχου και οι λόγοι του
Το φθινόπωρο του 2024, περιστατικά οξείας μέθης ανηλίκων σε εστιατόρια και καταστήματα εστίασης κινητοποίησαν την κυβέρνηση. Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ανακάλυψε ότι η υφιστάμενη νομοθεσία, αν και προβλέπει απαγορεύσεις, ήταν πρακτικά ανεφάρμοστη.
Από το 1994 έως το 2019 ο νόμος υπέστη απανωτές αλλαγές που τον κατέστησαν κενό γράμμα. Δεν υπήρχε σαφής υποχρέωση ταυτοποίησης ηλικίας. Οι δημοτικές αστυνομίες δεν ήταν επαρκώς στελεχωμένες. Δεν λειτουργούσε κεντρικό μητρώο σημείων πώλησης. Και οι κυρώσεις ήταν ελάχιστες – απαιτούνταν πέντε υποτροπές για αφαίρεση άδειας λειτουργίας.
Πώς λειτουργεί το νέο ψηφιακό πλαίσιο
Το σύστημα επαλήθευσης ηλικίας χρησιμοποιεί ειδικό QR code που σκανάρεται τόσο σε φυσικά όσο και σε online περιβάλλοντα. Η επαλήθευση είναι άμεση και υποχρεωτική. Αν ο αγοραστής δεν προσκομίσει αποδεικτικό ηλικίας, η συναλλαγή απαγορεύεται.
Τρεις πλατφόρμες συντονίζουν τη λειτουργία του συστήματος. Το alto.gov.gr χαρτογραφεί για πρώτη φορά πλήρως την αγορά προϊόντων καπνού, άτμισης και αλκοόλ, επιτρέποντας στοχευμένους ελέγχους. Το events.gov.gr δηλώνει ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων, περιορίζοντας τις παραβιάσεις. Το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet διασφαλίζουν ασφαλή επαλήθευση χωρίς περιττή έκθεση προσωπικών δεδομένων.
Πέντε άξονες δράσης και προεκτάσεις
Το θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει πέντε άξονες: μέτρα προστασίας των ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία αγοράς, ειδική ρύθμιση για νέα προϊόντα νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου και ενδυνάμωση κυρώσεων.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε ότι η προσέγγιση θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές μετά από περίοδο προσαρμογής των επιχειρήσεων. Πρόκειται για μεταρρύθμιση που ήρθε για να μείνει στη νέα εποχή του ψηφιακού ελέγχου.
Η ευρωπαϊκή πρωτοτυπία της λύσης παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι. Δεν απαιτεί ιδιαίτερες ψηφιακές δεξιότητες από αγοραστές ή πωλητές, καθιστώντας την απλή στη χρήση.
