Η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε σε μια απροσδόκητη κίνηση: επιτρέπει την πώληση ιρανικού πετρελαίου που βρίσκεται εγκλωβισμένο στη θάλασσα. Η απόφαση ανακοίνωσε ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών και έχει διάρκεια 30 ημερών.
Τι ακριβώς άλλαξε στις κυρώσεις
Ο Σκοτ Μπέσεντ διευκρίνισε ότι η άρση κυρώσεων ιρανικού πετρελαίου είναι αυστηρά περιορισμένη. Αφορά μόνο φορτία που κυκλοφορούν ήδη σε δεξαμενόπλοια και δεν επιτρέπει νέες αγορές ή παραγωγή. Περιλαμβάνει διευκολύνσεις όπως ασφάλιση των συναλλαγών και ελλιμενισμό των σκαφών.
Η ποσότητα που ξεκλειδώνεται φτάνει τα 140 εκατομμύρια βαρέλια. Η στόχευση είναι πολύ συγκεκριμένη: να προστεθεί άμεσα ενέργεια στις παγκόσμιες αγορές και να ανακουφιστούν οι τιμές πετρελαίου που έχουν εκτιναχθεί.
Ο αμερικανός υπουργός εξήγησε την κίνηση ως στρατηγική κατά της Τεχεράνης. «Θα χρησιμοποιήσουμε τα βαρέλια ιρανικού πετρελαίου σε βάρος της Τεχεράνης», δήλωσε, τονίζοντας ότι στόχος είναι η διατήρηση χαμηλών τιμών καθώς συνεχίζονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το παράδοξο της ενεργειακής πολιτικής
Η απόφαση δημιουργεί ένα έντονο παράδοξο: οι ΗΠΑ πολεμούν στρατιωτικά το Ιράν και παράλληλα επιτρέπουν την οικονομική του ενίσχυση. Πρόκειται για σιωπηρή παραδοχή της ισχύος που διατηρεί η Τεχεράνη μέσω του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.
Το Ιράν αμφισβητεί την αξία της κίνησης. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Πετρελαίου, Σαμάν Γοντοσί, ανέφερε ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει φορτία στη θάλασσα που θα μπορούσαν να διατεθούν. Κατηγόρησε τον αμερικανό υπουργό ότι απλώς δίνει «ψευδείς ελπίδες» στους αγοραστές.
Οι τιμές πετρελαίου παραμένουν σημαντικά υψηλές. Το Brent διακυμαίνεται γύρω στα 107-108 δολάρια το βαρέλι, απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων από τα 72 δολάρια που κόστιζε πριν από τον πόλεμο.
Μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί
Η απόφαση για ιρανικό πετρέλαιο ακολουθεί άλλα μέτρα που εφάρμοσε η Ουάσιγκτον. Η κυβέρνηση απέδεσμε στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου σε μεγάλη κλίμακα και χαλάρωσε κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο.
Ωστόσο, αναλυτές υποστηρίζουν ότι και τα τρία μέτρα έχουν περιορισμένη επίδραση. Η διοχέτευση 140 εκατομμυρίων βαρελιών ιρανικού πετρελαίου μπορεί να προσφέρει μόνο προσωρινή ανακούφιση. Η πρακτική εφαρμογή παραμένει πολύπλοκη και η πραγματική επίδραση στις τιμές αβέβαιη.
