Ο πόλεμος στο Ιράν που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου έχει εκτοξεύσει τις τιμές πετρελαίου πάνω από 60% φέτος, φτάνοντας τα 120 δολάρια το βαρέλι. Η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων και η ανοδική πίεση στις τιμές ενέργειας δημιουργούν τεράστιες ανησυχίες στις διεθνείς αγορές. Διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν για πιθανή επανάληψη των κρίσεων του 2022 και του 2008.
Το πετρέλαιο πνίγει τα χρηματιστήρια
Η τιμή του πετρελαίου έχει εκτοξευθεί δραματικά από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, παραμένει κάτω από το ρεκόρ του 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία φέρνει την τιμή στα 139,13 δολάρια.
Το απόλυτο ιστορικό ρεκόρ ανήκει στο 2008, όταν το πετρέλαιο διπλασιάστηκε από 70 δολάρια τον Ιούλιο του 2007 στα 140 δολάρια τον Αύγουστο του 2008. Τότε η κρίση συνέπεσε με τα πρώτα σημάδια της χρηματοπιστωτικής καταρρεύσεως που παρέσυρε τράπεζες όπως τη Bear Stearns.
Σήμερα, ο S&P 500 έχει υποχωρήσει μόνο 3,96% φέτος και βρίσκεται περίπου 5% κάτω από το ιστορικό υψηλό του. Παραμένει ακόμη μακριά από το όριο της bear market (πτώση 20% και άνω).
Οι προειδοποιήσεις των μεγάλων τραπεζών
Η Bank of America εκφράζει σοβαρές ανησυχίες ότι η απότομη άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου μπορεί να δημιουργήσει ένα σκηνικό αντίστοιχο με αυτό που προηγήθηκε της κρίσης του 2008. Οι αποδόσεις της Wall Street παρουσιάζουν ανησυχητική ομοιότητα με την περίοδο 2007-2008.
Η JP Morgan προειδοποιεί για πιθανή πτώση έως 15% στον S&P 500, λόγω της αλυσιδωτής επίδρασης που μπορεί να προκαλέσει ένα ενεργειακό σοκ. Η Goldman Sachs υπολογίζει ακόμη χειρότερο σενάριο: πτώση 19% σε περίπτωση ισχυρής πετρελαϊκής κρίσης.
Ωστόσο, οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη ένα αποτέλεσμα τύπου 2022. Τότε το Brent έμεινε πάνω από 100 δολάρια ανά βαρέλι για περίπου 5 μήνες. Σημαντική διαφορά: ο πληθωρισμός σήμερα παραμένει γύρω από τον στόχο, σε αντίθεση με τα πετρελαϊκά σοκ του παρελθόντος.
Προς το παρόν, χωρίς ολοκληρωτική καταρρεύση
Οι αγορές έχουν μπει σε συνθήκες αυξημένης μεταβλητότητας και το συστημικό ρίσκο έχει ενισχυθεί. Παρόλα αυτά, απέχουν ακόμη πολύ από το σκηνικό του 2008.
Η κρίσιμη ερώτηση είναι πόσο θα διαρκέσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις. Η αβεβαιότητα αυτή αποτελεί τον κύριο παράγοντα που περιορίζει την επενδυτική ορατότητα και την προθυμία των επενδυτών να αναλαμβάνουν ρίσκα. Προς το παρόν, δεν έχουμε φτάσει στα ιστορικά όρια που συνοδεύουν τις μεγάλες κρίσεις.
