Η σκορδαλιά είναι το αναπόσπαστο συνοδευτικό του μπακαλιάρου στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου. Το έθιμο αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά προέρχεται από βαθιά ριζωμένες γαστρονομικές και οικονομικές αιτίες που μετατράπηκαν σε τελετουργία.
Γιατί ο συνδυασμός σκορδαλιάς και μπακαλιάρου
Ο συνδυασμός αυτός δεν γεννήθηκε από τη φαντασία. Πρώτον, το σκόρδο και η πατάτα ή το ψωμί έδιναν όγκο και χορταίνανε. Δεύτερον, η δυνατή γεύση της σκορδαλιάς έκοβε την αλμύρα και τη βαριά αίσθηση του παστού ψαριού. Τρίτον, ήταν ένα φθηνό και απλό συνοδευτικό που ταίριαζε τέλεια σε ένα λαϊκό, νηστίσιμο αλλά ταυτόχρονα γιορτινό τραπέζι.
Η ουσία του παραδοσιακού έθιμου
Στη ρίζα του έθιμου της σκορδαλιάς βρίσκεται ένας πρακτικός συνδυασμός παραγόντων. Η νηστεία, η ανάγκη για διατήρηση τροφίμων και η καθαρή πρακτικότητα ήταν οι κύριες αιτίες που δημιούργησαν αυτόν τον συνδυασμό. Με το πέρασμα του χρόνου, η συνήθεια εγκλήθηκε και μετατράπηκε σε σχεδόν τελετουργική πρακτική που διατηρείται μέχρι σήμερα. Η 25η Μαρτίου δεν είναι τυχαία επιλογή για την εμφάνισή του στο τραπέζι των Ελλήνων, αφού συμπίπτει με τις νηστείες της Σαρακοστής και την ανάγκη για οικονομία και σύνεση.
Η παρακαταθήκη μιας παραδόσεως
Σήμερα, η σκορδαλιά συνεχίζει να κοσμεί το τραπέζι της Εικοστής Πέμπτης Μαρτίου, όχι γιατί υπάρχουν οικονομικές περιορισμοί, αλλά γιατί αντιπροσωπεύει ένα σύνολο αξιών και παραδόσεων που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά. Το απλό αυτό συνοδευτικό έχει γίνει σύμβολο της ελληνικής ταυτότητας και της σχέσης των Ελλήνων με τη φαγητοποιία και την ιστορία τους.
