Ο Ντόναλντ Τραμπ αλλάζει ριζικά πορεία σε 48 ώρες. Από απειλές για «ισοπέδωση» των ιρανικών ενεργειακών υποδομών, μεταπηδά σε πεντήμερη αναστολή των επιθέσεων. Πίσω από τη στροφή προς την διπλοματία κρύβονται μυστικές επαφές που συντονίζουν αραβικές χώρες.
Τι έγινε στα επόμενα 48 ώρες
Το Σάββατο ο Αμερικανός πρόεδρος δίνει τελεσίγραφο: εάν το Ιράν δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν τις ενεργειακές εγκαταστάσεις του. Δεν περνούν καν δύο ημέρες.
Την ίδια στιγμή, στο Ριάντ γίνεται κάτι σημαντικό. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου, της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν συναντώνται για να ψάξουν διαφυγή από τον πόλεμο. Η Αίγυπτος ανοίγει καναλέ επικοινωνίας με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης – το πραγματικό κέντρο εξουσίας στην Τεχεράνη.
Ο λόγος είναι απλός: δεν υπάρχει σαφής συνομιλητής από την ιρανική πλευρά μετά τη δολοφονία του επικεφαλής εθνικής ασφάλειας Αλί Λαριτζανί από το Ισραήλ. Η διαπραγμάτευση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη χωρίς κανέναν να μιλά με εξουσία.
Η πρόταση που ανδίδεται στο τραπέζι είναι συγκεκριμένη: πεντήμερη παύση των εχθροπραξιών ως γέφυρα προς πιθανή εκεχειρία. Λίγες ώρες μετά, ο Τραμπ ανακοινώνει ότι «παγώνει» τα σχεδιαζόμενα πλήγματα για πέντε ημέρες. Το χρονοδιάγραμμα συμπίπτει τέλεια με τις διπλωματικές προσπάθειες.
Πακιστάν, Αίγυπτος, Τουρκία: το τρίγωνο της διαπραγμάτευσης
Ο στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, αρχηγός του πακιστανικού στρατού, τηλεφωνεί στον Τραμπ την Κυριακή 22 Μαρτίου. Μία ημέρα αργότερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ μιλά με τον ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.
Το Πακιστάν μετατρέπεται σε ενδιάμεσο. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ταχίρ Αντραμπί δηλώνει ότι η Ισλαμαμπάντ είναι πάντα πρόθυμη να φιλοξενήσει συνομιλίες. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ έχει ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τις ομολόγους από το Ιράν και την Τουρκία.
Η Τεχεράνη αρνείται δημοσίως ότι συζητά με τις ΗΠΑ. Όμως όλες οι αραβικές χώρες ανοίγουν ταυτόχρονα διαύλους. Αυτό δεν είναι τυχαίο – είναι συντονισμένη κίνηση.
Ο στόχος: 9 Απριλίου για τερματισμό του πολέμου
Ένας ισραηλινός αξιωματούχος αποκαλύπτει ότι η Ουάσιγκτον θέλει να βάλει τέλος στη σύρραξη στη Μέση Ανατολή έως την 9η Απριλίου. Αυτό είναι το deadline του Τραμπ – λιγότερο από τρεις εβδομάδες.
Τα εμπόδια παραμένουν μεγάλα. Η Τεχεράνη θέτει ως προϋποθέσεις: δέσμευση ΗΠΑ και Ισραήλ ότι δεν θα επιτεθούν, και αποζημιώσεις για ζημιές. Η Ουάσιγκτον επιμένει σε τρία σημεία: πλήρη διάλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αναστολή του βαλλιστικού προγράμματος, διακοπή της στήριξης σε ένοπλες ομάδες.
Πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανή απευθείας συνάντηση αμερικανών και ιρανών διαπραγματευτών στην Ισλαμαμπάντ τις επόμενες ημέρες. Από τη δικιά τους πλευρά, οι ΗΠΑ ετοιμάζουν τους ειδικούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Η αγορά ήδη αντιδρά: το πετρέλαιο Brent υποχωρεί κατά 11% κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η Wall Street κατέγραψε ισχυρό ράλι.
Πίσω από τη χρηματιστηριακή ανάσα, οι διαμεσολαβητές δεν κρύβουν τις αμφιβολίες τους. Αραβικές πηγές αμφιβάλλουν αν ΗΠΑ και Ιράν θα συγκλίνουν γρήγορα. Αλλά τα επόμενα 17 ημερολογιακά ημέρες θα είναι κρίσιμες για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.
