Η Μέση Ανατολή κινείται σε ρευστό σκηνικό όπου διπλωματικές προσπάθειες και στρατιωτική ενίσχυση προχωρούν ταυτόχρονα. Οι ΗΠΑ ανέπτυξαν σχέδιο 15 σημείων για εκεχειρία, ενώ η Τεχεράνη θέτει σκληρές προϋποθέσεις που δυσκολεύουν τη συμφωνία.
Το αμερικανικό σχέδιο και τα ιρανικά κριτήρια
Η κυβέρνηση Τραμπ διαβίβασε στο Ιράν δια του Πακιστάν ένα συγκεκριμένο πλάνο με 15 θέσεις. Τα πρώτα πέντε σημεία αφορούν αποκλειστικά το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η Ουάσιγκτον ζητά από το Ιράν να παραδώσει όλο το εμπλουτισμένο ουράνιο υψηλού βαθμού στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, να σταματήσει τελείως τον εμπλουτισμό και να κλείσει τις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις (Νατάνζ, Ισφαχάν, Φορντό). Επιπλέον, ζητείται δέσμευση ότι η Τεχεράνη δεν θα επιδιώξει ποτέ πυρηνικά όπλα.
Το Ιράν θέτει αντίθετα τις δικές του απαιτήσεις: άρση των κυρώσεων, αποζημιώσεις και έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Πακιστανοί αξιωματούχοι περιγράφουν τις ιρανικές απαιτήσεις ως «μη ρεαλιστικές», γεγονός που απομακρύνει περισσότερο τη δυνατότητα συμφωνίας.
Πολιτικές και στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ
Ταυτόχρονα με τις διαπραγματεύσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Δυνάμεις της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας ετοιμάζονται για ανάπτυξη, ενώ συνεχίζονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε χώρες του Κόλπου.
Οι αμερικανοί διαπραγματευτές, μεταξύ αυτών ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, προτείνουν κατάπαυση του πυρός για έναν μήνα προκειμένου να μελετήσει το Ιράν την πρόταση.
Αγορές και τα σχήματα κινδύνου
Η παγκόσμια οικονομία αντιδρά με συγκρατημένη αισιοδοξία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το πετρέλαιο υποχωρεί κοντά στα 97 δολάρια το βαρέλι, ενώ ο χρυσός καταγράφει ανοδικές τάσεις.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί. Αν κατρακυλήσουν οι διαπραγματεύσεις, θα επεκταθεί η σύγκρουση σε περισσότερες χώρες του Κόλπου, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ενέργεια και το εμπόριο. Η αγορά περιμένει συγκεκριμένα αποτελέσματα από τις επόμενες κινήσεις των δύο πλευρών.
