Το Πρωτοδικείο Ρόδου εφαρμόζει το σύστημα «Σόλων» με μια ουσιαστική αλλαγή που αφορά τη δημοσίευση των δικαστικών αποφάσεων. Καταργήθηκε η φυσική πρόσβαση των πολιτών στα παραδοσιακά βιβλία δημοσίευσης, όπου καταγραφόταν η ημερομηνία και τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης. Η αλλαγή αυτή ανοίγει σημαντικές ερωτήσεις για το πώς διασφαλίζεται στην πράξη η διαφάνεια της δικαιοσύνης.
Η κατάργηση των βιβλίων δημοσίευσης και οι πρακτικές συνέπειες
Με την απόσυρση των φυσικών βιβλίων δημοσίευσης, ο πολίτης δεν μπορεί πλέον να επαληθεύσει άμεσα ότι μια απόφαση δημοσιεύθηκε πραγματικά. Τα βιβλία αυτά λειτουργούσαν ως επίσημο και ελέγξιμο αποτύπωμα της δημόσιας απαγγελίας των αποφάσεων.
Το ζήτημα δεν είναι απλώς οργανωτικό. Επηρεάζει άμεσα τον κοινωνικό έλεγχο της δικαστικής λειτουργίας και τη δυνατότητα του κοινού να γνωρίζει τα αποτελέσματα των διαδικασιών που τον αφορούν. Η ψηφιακή μετάβαση συγκρούεται με μια παγιωμένη πρακτική που εγγυόταν τη διαφάνεια.
Το συνταγματικό πλαίσιο της δημοσιότητας
Το Σύνταγμα επιτάσσει όχι μόνο ότι οι συνεδριάσεις είναι δημόσιες, αλλά ότι οι αποφάσεις απαγγέλλονται σε δημόσια συνεδρίαση. Αυτή η επιταγή στηρίζεται στο ζήτημα της λογοδοσίας του δικαστικού έργου προς την κοινωνία.
Στη σύγχρονη πραγματικότητα, η δημοσιότητα δεν εξαντλείται στη τυπική παρακολούθηση συνεδριάσεων. Αυτό που έχει κρίσιμη σημασία είναι αν το κοινό έχει ουσιαστική δυνατότητα να γνωρίζει τις αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν. Η δημόσια απαγγελία δεν πρέπει να παραμένει μια διαδικασία που υφίσταται μόνο τυπικά.
Ο ρόλος της γραμματείας στην ολοκλήρωση της δημοσίευσης
Στην πολιτική δίκη, η δημοσίευση της απόφασης ολοκληρώνεται πρακτικά μέσω της γραμματείας. Ο γραμματέας δεν εκτελεί απλώς μια υπηρεσιακή λεπτομέρεια, αλλά ενεργεί ως κρίκος για την υλοποίηση της συνταγματικής επιταγής.
Η ύπαρξη οργανωμένων και επίσημων εγγράφων δημοσίευσης επιτρέπει στον κάθε πολίτη να επαληθεύσει ότι μια απόφαση δημοσιεύθηκε, πότε έγινε αυτό και ποιο ήταν το αποτέλεσμα. Με την κατάργηση των βιβλίων, αυτή η ικανότητα περιορίζεται σημαντικά, ανεξάρτητα από τις δυνατότητες του ψηφιακού συστήματος.
