Η Ελλάδα έχει γίνει αναφορά για την Ευρώπη στον έλεγχο πώλησης καπνικών σε ανηλίκους. Η ισπανική Ένωση Προωθητών και Επιχειρηματιών Ηλεκτρονικού Καπνίσματος (UPEV) ζητά από τη δική της κυβέρνηση να υιοθετήσει το ελληνικό μοντέλο. Στην Ισπανία, οποιοσδήποτε ανήλικος μπορεί να αγοράσει ηλεκτρονικά τσιγάρα χωρίς έλεγχο ηλικίας.
Πώς λειτουργεί το ελληνικό σύστημα
Το σύστημα ελέγχου που εφαρμόζει η Ελλάδα συνδυάζει την υποχρεωτική καταχώρηση όλων των καταστημάτων που πωλούν προϊόντα ατμίσματος, καπνού ή αλκοόλ. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται προηγμένα ψηφιακά εργαλεία για την επαλήθευση της ηλικίας.
Στα φυσικά καταστήματα, οι πωλητές χρησιμοποιούν εφαρμογές συνδεδεμένες με δημόσιες βάσεις δεδομένων. Αυτές επαληθεύουν σε πραγματικό χρόνο αν ο αγοραστής έχει συμπληρώσει τα 18 χρόνια. Εάν δεν πληροί τη νόμιμη ηλικία, η πώληση μπλοκάρεται αυτόματα.
Το σύστημα ενσωματώνει ξεκάθαρα οπτικά σήματα: πράσινο φως επιτρέπει την αγορά, κόκκινο την αρνείται. Με αυτό τον τρόπο εξαλείφεται κάθε περιθώριο ερμηνείας από τον πωλητή.
Το πρόβλημα στην Ισπανία
Η κατάσταση στην Ισπανία είναι διαφορετική. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα πωλούνται σε πολυάριθμα κανάλια χωρίς πραγματικό έλεγχο. Καταστήματα γλυκών, παζάρια, σούπερ μάρκετ και λαϊκές αγορές διαθέτουν αυτά τα προϊόντα ελεύθερα.
Το πρόβλημα επιδεινώθηκε ιδιαίτερα από το 2023. Η εξάπλωση των συσκευών μίας χρήσης πολλαπλασίασε τα σημεία πώλησης και διευκόλυνε ακόμη περισσότερο την πρόσβαση των ανηλίκων.
Η UPEV προειδοποιεί ότι οποιοσδήποτε Ισπανός, ανεξάρτητα από την ηλικία του, μπορεί να προμηθευτεί ηλεκτρονικό τσιγάρο. Δεν υπάρχει αποτελεσματική επαλήθευση ηλικίας σε καμία περίπτωση.
Το ζητούμενο για την Ισπανία
Η UPEV ζητά νέο προστατευτικό πλαίσιο από την κυβέρνηση. Ο κλάδος υποστηρίζει ρύθμιση βασισμένη σε επιτυχημένες ευρωπαϊκές εμπειρίες. Ο στόχος πρέπει να είναι τριπλός: προστασία ανηλίκων, ασφάλεια καταναλωτών και σταθερό πλαίσιο για το νόμιμο κλάδο.
Ισπανικά μέσα μεταδίδουν την καμπάνια «κάντο σαν την Ελλάδα», αναγνωρίζοντας ότι το ελληνικό σύστημα αποδεικνύει πως είναι δυνατή η αποτελεσματική δράση. Αρκεί να δοθεί προτεραιότητα στον έλεγχο των σημείων πώλησης με κατάλληλα τεχνολογικά εργαλεία.
