Ο πόλεμος στο Ιράν προκάλεσε το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου της τελευταίας δεκαετίας. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στις 4 Μαρτίου απειλεί τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Η κρίση επιταχύνει τη στροφή προς ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια.
Το μεγαλύτερο σοκ στην ενεργειακή αγορά
Το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και φυσικού αερίου περνάει από τα Στενά του Ορμούζ. Περισσότερο από το 80% αυτών κατευθύνεται σε ασιατικές χώρες, με πρώτη τη Κίνα.
Η ροή είναι τώρα σχεδόν μηδενική, ευνοώντας μόνο χώρες φιλικές προς το Ιράν. Δεν υπάρχει ανταγωνιστής παραγωγός που να καλύψει το έλλειμμα βραχυπρόθεσμα. Η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ πλήττονται ήδη από τη σύγκρουση.
Η ανάκαμψη της παραγωγής απαιτεί χρόνο. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ανάμεσα στις χώρες θα πάρει ακόμη περισσότερο. Έτσι, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα παραμείνουν αυξημένες για μεγάλο διάστημα.
Επιπτώσεις στη στροφή προς ενέργειες ασφάλειας
Οι ανησυχίες για ενεργειακή ασφάλεια γίνονται τώρα στρατηγικό ζήτημα. Κάθε χώρα που εισάγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο επιταχύνει τις επενδύσεις σε εναλλακτικές πηγές.
Σύμφωνα με τη DNV, η πολιτική κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση και πυρηνική ενέργεια. Αυτό όμως έχει κόστος. Τα υψηλά επιτόκια αυξάνουν τις δαπάνες κεφαλαίου, και η μετάβαση χρειάζεται χρόνια.
Το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και η Σρι Λάνκα αντιμετωπίζουν το σοκ της τιμής πιο σκληρά. Έχουν χαμηλά αποθέματα και δεν μπορούν να απορροφήσουν ξαφνικές άνοδοι στο κόστος καυσίμων.
Η Ρωσία και το κενό της αγοράς
Η Ρωσία λειτουργεί με προσωρινή άρση κυρώσεων των ΗΠΑ και καλύπτει μέρος του κενού. Όμως η παραγωγή της αντιστοιχεί μόλις στο 4% της παγκόσμιας παραγωγής αργού και 15% του φυσικού αερίου.
Αυτό σημαίνει ότι το κενό θα ταλανίζει τις αγορές ακόμη για πολλούς μήνες. Η ενεργειακή ασφάλεια γίνεται προτεραιότητα για κάθε κυβέρνηση.
