Η 31η Μαρτίου 1947 σηματοδότησε την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα. Στο Διοικητήριο της Ρόδου, ο Βρετανός ταξίαρχος A.S. Parker παρέδωσε τη διοίκηση στον Έλληνα Αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη. Η τελετή αυτή ολοκλήρωσε μια διαδρομή που ξεκίνησε με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων στις 10 Φεβρουαρίου 1947.
Η τελετή και η συγκίνηση του πλήθους
Καθώς η ελληνική σημαία υψώνεται στο Διοικητήριο, το παρών πλήθος γονατίζει αυθόρμητα. Ο Μιχαήλ Στασινόπουλος, πρώτος Πολιτικός Σύμβουλος της Διοίκησης και μετέπειτα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, κατέγραψε αυτή την αξέχαστη σκηνή. Η στιγμή συμπυκνώνει τη βαθιά ανθρώπινη συγκίνηση και το αίσθημα λύτρωσης που χαρακτήρισε την ημέρα.
Μετά την επίσημη τελετή, το πλήθος κατευθύνθηκε αυθόρμητα προς το νεκροταφείο της Ρόδου. Εκεί, σε μια σχεδόν τελετουργική πράξη, οι ζωντανοί μετέφεραν το μήνυμα της ελευθερίας στους νεκρούς τους, εκείνους που δεν πρόλαβαν να ζήσουν την ημέρα της ενσωμάτωσης.
Η πνευματική διάσταση της ημέρας
Στην ιστορική αυτή στιγμή παρίσταται ο Μητροπολίτης Κώου Εμμανουήλ Καρπάθιος, που είχε χειροτονηθεί πρόσφατα. Η παρουσία του προσέδωσε στην τελετή το πνευματικό της στίγμα. Συνέταξε μια δέηση για την περίσταση, προσευχόμενος για τη διατήρηση της ελευθερίας και καλών ημερών για τα Δωδεκάνησα.
Ανάμεσα στους παρόντες βρισκόταν και ο ιατρός Σταμάτη Κ. Μανούση από την Κω. Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, ήταν ένας από τους ελάχιστους Κώους που παρευρέθηκαν στη τελετή, γεγονός με ιδιαίτερο συμβολισμό. Στα απομνημονεύματά του έγραψε: «Παραμένει βαθιά στην ψυχή μου η ημέρα της 31/3/47 στην παλλαϊκή εθνική τελετή».
Η σημασία της ημέρας για τη συλλογική μνήμη
Η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων ολοκλήρωσε έναν κύκλο ιστορικής σημασίας. Η απόδοση των νησιών στην Ελλάδα επαληθεύθηκε μέσω της επίσημης τελετής στη Ρόδο, αλλά η πραγματική του χαρακτήρας βρίσκεται στις αυθόρμητες εκδηλώσεις του λαού.
Η 31η Μαρτίου 1947 παραμένει ζωντανή στη μνήμη των Δωδεκανησίων και όλων εκείνων που κατανοούν την ιστορική της βαρύτητα. Δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική αναφορά, αλλά μια πράξη σεβασμού προς εκείνους που περίμεναν, βίωσαν και παρέδωσαν αυτή την ημέρα ως κληρονομιά.
