Το 2003, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας ξεπερνούσε αυτό της Βουλγαρίας κατά 60 ποσοστιαίες μονάδες. Σήμερα, και οι δύο χώρες κατέχουν την ίδια θέση στην κατάταξη των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης—τελευταίες και προτελευταίες. Η ανάστροφη πορεία αποτελεί ένα από τα πλέον ανησυχητικά οικονομικά φαινόμενα για τη χώρα μας.
Από ηγέτιδα σε ουραγό της Ευρώπης
Το 2007, η Ελλάδα βρισκόταν στο 93% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ η Βουλγαρία κάτω του 40%. Η εικόνα άλλαξε ριζικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Το 2024, η Βουλγαρία κατέγραψε 66% του μέσου όρου της Ε.Ε., ενώ η Ελλάδα 70%. Τω 2025 συναντήθησαν στο ίδιο επίπεδο—68% και οι δύο.
Οι αριθμοί μιλούν καθαρά για την απόδοση κάθε χώρας. Το 2018, η Βουλγαρία είχε κατά κεφαλήν ΑΕΠ 9.080 δολάρια (51% του μέσου όρου Ε.Ε.), ενώ η Ελλάδα 20.311 δολάρια (64%). Σε επτά χρόνια, η Βουλγαρία αύξησε την θέση της κατά 15 μονάδες, η Ελλάδα κατά μόλις τέσσερις. Αυτή η τραγική αναλογία εξηγεί πολλά για τις δύο οικονομίες.
Το χρέος και η δομική ασθένεια
Η διαφορά δεν σταματά στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Το δημόσιο χρέος αποκαλύπτει τη βαθύτερη ασθένεια της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα διατηρεί δημόσιο χρέος 153,6% του ΑΕΠ, ενώ η Βουλγαρία μόλις 24,1%. Αυτό το τεράστιο περιθώριο δείχνει όχι απλώς διαφορετική δημοσιονομική πολιτική, αλλά διαφορετικές δομές και δυνατότητες.
Η Βουλγαρία ήταν πρώην κομμουνιστική χώρα με τη δυστυχία να κυκλοφορεί στους δρόμους της. Η Ελλάδα ήταν δυτική χώρα με τα κεφάλαια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις επιδοτήσεις, τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Εν τούτοις, η Βουλγαρία κατάφερε να ξεπεράσει την κληρονομιά της και να ανέβει, ενώ η Ελλάδα κατέβηκε.
Η πολιτική απάντηση και η ενεργειακή απειλή
Η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει σε αυτή την αποτυχία. Τα επιχειρήματα για τη μαύρη οικονομία ή για μεθοδολογικά προβλήματα στα στοιχεία της Eurostat δεν κρύβουν τα γεγονότα. Οι πολιτικές χρηματοδοτήσεις—όπως τα 300 εκατομμύρια ευρώ για fuel pass—δεν προσφέρουν ουσιαστική λύση και ρίχνουν λιπαντικό στον πληθωρισμό.
Παράλληλα, η Τουρκία προχωράει σε ενεργειακή επέκταση σε τρεις ηπείρους. Η TPAO συγκέντρωσε ένα δισεκατομμύριο δολάρια μέσω ισλαμικών ομολόγων Sukuk για να χρηματοδοτήσει έργα στη Λιβύη, τη Σομαλία, το Πακιστάν και την Ουγγαρία. Ενώ η Ελλάδα κάνει βήματα προς τα πίσω, οι ανταγωνιστές της κάνουν δραματικά άλματα προς τα εμπρός.
