Η Βόρεια Ελλάδα αναδεικνύεται ως στρατηγικό κέντρο εξόρυξης κρίσιμων ορυκτών και πολύτιμων μετάλλων. Τα κοιτάσματα της περιοχής εκτιμώνται σε 18-20 δισ. ευρώ, με άμεση σημασία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και την ενεργειακή μετάβαση.
Τα κοιτάσματα που αλλάζουν το τοπίο
Η Χαλκιδική κατέχει εξαιρετικής σημασίας κοιτάσματα χαλκού και χρυσού στις Σκουριές και την Ολυμπιάδα. Τα έργα αυτά τοποθετούν την περιοχή μεταξύ των κύριων μεταλλευτικών πυρήνων της χώρας.
Στη Θράκη, το Πέραμα Έβρου και οι Σάπες Ροδόπης προσελκύουν ήδη σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον. Η Αλεξανδρούπολη ξεχωρίζει για την παρουσία ρηνίου, κρίσιμου μετάλλου για τις σύγχρονες βιομηχανικές και ενεργειακές εφαρμογές.
Ο χαλκός παίζει κεντρικό ρόλο στα ηλεκτρικά δίκτυα, την ηλεκτροκίνηση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το γερμάνιο χρησιμοποιείται σε ημιαγωγούς, τρανζίστορ, συστήματα νυχτερινής όρασης και φωτοβολταϊκά υψηλής απόδοσης.
Στρατηγική αυτονομία και ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού
Σύμφωνα με τη γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δέσποινα Παληαρούτα, η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να γίνει κρίσιμος κρίκος στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών.
Η συζήτηση για τις κρίσιμες πρώτες ύλες συνδέεται πλέον με την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Χωρίς ξηρά εσωτερικά αποθέματα, η Ευρώπη εξαρτάται από διεθνείς προμηθευτές για τη βιομηχανία και την πράσινη ενέργεια.
Η αξιοποίηση των κοιτασμάτων απαιτεί μακροχρόνιες επενδύσεις και καθαρό νομοθετικό πλαίσιο. Οι αποφάσεις για τέτοια έργα δεν είναι γρήγορες.
Βιωσιμότητα και κοινωνική αποδοχή
Η σύγχρονη προσέγγιση βασίζεται σε τρεις πυλώνες: βιωσιμότητα, διαφάνεια και κοινωνική αποδοχή. Η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών δεν είναι προαιρετική αλλά απαραίτητη για την επιτυχία.
Η ανάπτυξη του κλάδου προϋποθέτει έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών και δίκαιη κατανομή των ωφελειών σε τοπικό επίπεδο. Η τοπική κοινωνία είναι ενεργός εταίρος, όχι παθητικός δέκτης των αποφάσεων.
Από την πλευρά του κράτους, στόχος είναι η δημιουργία ενός προβλέψιμου περιβάλλοντος για επενδύσεις. Αυτό περνάει από την ενίσχυση της γεωλογικής έρευνας και τη θέσπιση σαφών κανόνων αξιοποίησης των πόρων.
