Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν δημιουργεί δύο ολοένα διαφορετικές τροχιές για την παγκόσμια οικονομία. Η Capital Economics αναλύει τα σενάρια και τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τις κεντρικές τράπεζες.
Ένα σύντομο επεισόδιο ή παρατεταμένη κρίση;
Η Capital Economics διακρίνει δύο εντελώς διαφορετικά μακροοικονομικά σενάρια. Ένα σύντομο επεισόδιο πολέμου θα προκαλέσει πρόσκαιρη άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση της ανάπτυξης, αλλά οι επιπτώσεις θα παραμείνουν διαχειρίσιμες.
Αντίθετα, ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να προκαλέσει πλήγμα ισοδύναμο με το 2022 και να ενεργοποιήσει νέο κύκλο αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής. Στο βασικό σενάριο (βραχύβια σύγκρουση), η παγκόσμια ανάπτυξη εκτιμάται στο 2,5% για 2026 και 2,9% για 2027.
Η Ευρώπη και η Ιαπωνία θα δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα από τις ανεβασμένες ενεργειακές τιμές. Οι ΗΠΑ εμφανίζονται πιο ανθεκτικές ως καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, με περιορισμένη σύνδεση των εγχώριων τιμών φυσικού αερίου με τη Μέση Ανατολή.
Στις αναδυόμενες αγορές η εικόνα είναι μικτή. Η Ρωσία επωφελείται από υψηλότερες τιμές, αλλά δομικοί περιορισμοί κρατούν την ανάπτυξη υποτονική. Η Κίνα απορροφά το ενεργειακό κόστος, ωστόσο πιέσεις από ακίνητα, δημογραφία και παραγωγικότητα κρατούν την ανάπτυξη κάτω του 3%.
Πληθωρισμός και αντίδραση κεντρικών τραπεζών
Ο πληθωρισμός θα κορυφωθεί κοντά στο 4% στη Βρετανία και την ευρωζώνη κατά το δεύτερο τρίμηνο 2026, επιστρέφοντας στο 2% έως τέλος 2027. Στις ΗΠΑ, η κορύφωση εκτιμάται στο 3,5%, με τον πληθωρισμό να παραμένει πάνω από τον Fed target για μεγαλύτερο διάστημα.
Στις αναδυόμενες αγορές, οι πληθωριστικές πιέσεις είναι έντονες. Η ενέργεια έχει μεγαλύτερο βάρος στα καλάθια καταναλωτή, αλλά επιδοτήσεις καυσίμων περιορίζουν εν μέρει τον αντίκτυπο, αυξάνοντας τους δημοσιονομικούς κινδύνους.
Οι κεντρικές τράπεζες θα κινηθούν με διαφοροποίηση. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας και η ΕΚΤ θα συνεχίσουν ή ξεκινήσουν κύκλους σύσφιγξης. Η Fed και η Τράπεζα της Αγγλίας θα μπορούσαν να κινηθούν πιο συντηρητικά.
Το αμερικανικό δημόσιο θέλει λήξη του πολέμου
Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos δείχνει πως το 66% των Αμερικανών ζητά γρήγορο τέλος της εμπλοκής στον πόλεμο, ακόμη κι αν δεν επιτευχθούν οι στόχοι της κυβέρνησης Τραμπ. Μόνο το 27% υποστηρίζει συνέχιση των επιχειρήσεων.
Ανάμεσα στους Ρεπουμπλικάνους, το 40% υποστηρίζει γρήγορο τερματισμό, ενώ το 57% φαβορί στη συνέχεια των στρατιωτικών ενεργειών. Συνολικά, το 60% αποδοκιμάζει τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Η πιο απτή επίπτωση είναι η άνοδος των τιμών καυσίμων. Η βενζίνη ξεπέρασε τα 4 δολάρια το γαλόνι για πρώτη φορά σε τρία χρόνια. Το 66% των ερωτηθέντων εκτιμά πως οι τιμές θα ανέβουν περαιτέρω. Πάνω από το 50% πιστεύει πως ο πόλεμος θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην προσωπική οικονομική κατάστασή τους.
