Το Ιράν μετέτρεψε τα Στενά του Ορμούζ σε θέσφατο ελέγχου. Πλοία που περνούν από το κρισιμότερο θαλάσσιο πέρασμα του κόσμου καλούνται να πληρώσουν έως 2 εκατομμύρια δολάρια σε κινεζικά γουάν ή κρυπτονομίσματα. Η Τεχεράνη θέσπισε νέους όρους διέλευσης μετά την έγκριση νομοθεσίας από το ιρανικό κοινοβούλιο.
Η νέα μηχανική του ελέγχου
Η διαδικασία διέλευσης γίνεται πολύπλοκη και κοστοβόρα. Τα πλοία υποχρεούνται να υποβάλουν αναλυτικά στοιχεία: ιδιοκτησία, σημαία, φορτίο, προορισμός, πλήρωμα και δεδομένα από το Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης.
Ειδικοί φορείς συνδεδεμένοι με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης ελέγχουν εάν υπάρχουν σχέσεις με χώρες που Τεχεράνη θεωρεί εχθρικές. Το κόστος διέλευσης ξεκινά από περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι αργού πετρελαίου για δεξαμενόπλοια.
Ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο (VLCC) που μεταφέρει έως 2 εκατομμύρια βαρέλια θα χρεωνόταν περί 2 εκατομμύρια δολάρια για ένα μόνο πέρασμα. Η Τεχεράνη υπερασπίστηκε τη στάση της, ισχυριζόμενη ότι οι περιορισμοί αφορούν πλοία που σχετίζονται με εχθρικές χώρες.
Παράλυση και γεωπολιτικό ποίημα
Πριν τον πόλεμο, περισσότερα από 100 πλοία περνούσαν καθημερινά από τα Στενά. Σήμερα, μόλις λίγα ολοκληρώνουν τη διάβαση. Δεξαμενόπλοια και φορτηγά σχηματίζουν τεχνητές ουρές αναμονής ενώ τα Στενά παραμένουν σχεδόν άδεια.
Εκατοντάδες πλοία έχουν ήδη διαπραγματευτεί τη διέλευσή τους, αλλά σημαντικός αριθμός περιμένει. Ο έλεγχος του ιρανικού περάσματος έγινε το ισχυρότερο γεωπολιτικό όπλο της Τεχεράνης, με στόχο την άρση κυρώσεων και την απομάκρυνση της αμερικανικής ναυτικής παρουσίας από τον Κόλπο.
Το θέσταλμα αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και τις αγορές ενέργειας.
Η διεθνής απάντηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ετοιμάζεται να ψηφίσει πρόταση του Μπαχρέιν που επιτρέπει τη χρήση όλων των αναγκαίων αμυντικών μέσων για διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει συνομιλήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Υπάρχει προσδοκία ότι ούτε Ρωσία ούτε Κίνα θα μπλοκάρουν την απόφαση, ανοίγοντας τον δρόμο ακόμη και για στρατιωτική επιχείρηση προστασίας των θαλάσσιων οδών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα: απειλεί σφοδρά πλήγματα έως ότου τα Στενά ανοίξουν ελεύθερα, αλλά δηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται ενεργειακά από τον Κόλπο, αφήνοντας την ευθύνη σε Ευρώπη και Ασία.
