Το Ιράν ενισχύει τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω του λιμανιού Τζασκ, αποφεύγοντας το Στενό του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή αποτελεί σχέδιο Β ενάντια στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για κατάληψη του νησιού Χάργκ.
Το σχέδιο Β της Τεχεράνης: Τζασκ αντί Χάργκ
Η Τεχεράνη μετατρέπει το λιμάνι Τζασκ σε εναλλακτική λύση εξαγωγής πετρελαίου. Το λιμάνι, που άνοιξε το 2021 και ήταν σχεδόν ανενεργό, έχει αρχίσει να λειτουργεί ως κύριος κόμβος διατόμευσης του ιρανικού κρύου χρυσού.
Την περασμένη εβδομάδα, δύο πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια φόρτωσαν πετρέλαιο με διαφορά 15 ημερών. Κάθε πλοίο έχει χωρητικότητα δύο εκατομμυρίων βαρελιών. Ένα από αυτά, το Dore με ιρανική σημαία, έφτασε στη Μαλαισία και φέρεται να θα παραδώσει το φορτίο σε άλλο πλοίο πριν φτάσει στην Κίνα.
Πριν τον πόλεμο, το Τζασκ χρησιμοποιήθηκε μόνο μία φορά για εξαγωγές, τον Οκτώβριο του 2024. Σήμερα, τα αποθέματα πετρελαίου έχουν φτάσει τα 4,3 εκατομμύρια βαρέλια, έναντι 3 εκατομμυρίων πριν την έναρξη του πολέμου.
Γιατί το Τζασκ; Η γεωστρατηγική εξήγηση
Το λιμάνι Τζασκ βρίσκεται 95 μίλια ανατολικά του Στενού του Ορμούζ. Αυτή η θέση του επιτρέπει να παρακάμπτει τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ιρανική ενέργεια—τη δυνατότητα των ΗΠΑ να καταληφθεί το νησί Χάργκ, όπου προέρχεται το 90% του αργού πετρελαίου του Ιράν.
Ο Πέτρας Κατίνας, αναλυτής του Royal United Services Institute, εξήγησε τη στρατηγική της Τεχεράνης. «Δημιουργούν πλεονάζοντα αποθέματα και προσπαθούν να προσθέσουν επιπλέον όγκο» διαμέσου του Τζασκ. Παράλληλα, αποφεύγουν τις ναυτικές διαδρομές που περνούν από το Στενό του Ορμούζ, όπου θα μπορούσε να τους διακοπεί η ροή.
Το Πεκίνο συνδέεται άμεσα με αυτήν την κίνηση. Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι η Κίνα αγοράζει το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Το πετρέλαιο που φορτώνεται στο Τζασκ κατευθύνεται κατευθείαν προς το Πεκίνο.
Η ενεργειακή κρίση και οι ανησυχίες των αγορών
Βρισκόμαστε στην έκτη εβδομάδα του πολέμου στην περιοχή και οι αγορές ενέργειας έχουν περάσει από αμέριμνη αισιοδοξία σε ακραία απαισιοδοξία. Ορισμένοι αναλυτές συγκρίνουν τον κίνδυνο με τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του ’70, όταν ο κόσμος πήρε βενζίνη με δελτίο.
Στις Βρυξέλλες ξεσκονίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης με περιορισμούς ενεργειακής κατανάλωσης. Ωστόσο, υπάρχει ελπίδα ότι η παγκόσμια εξάρτηση από το πετρέλαιο έχει μειωθεί δραματικά έναντι του 1970.
