Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέθεσε στη δημόσια συζήτηση την πρόταση για ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή, με εφαρμογή μετά τις εκλογές του 2027. Το μέτρο θα εντάξει στη συνταγματική αναθεώρηση και θα ακολουθήσει το γαλλικό μοντέλο με προσωρινή αναστολή της βουλευτικής ιδιότητας.
Τι προτείνει ο πρωθυπουργός για το ασυμβίβαστο
Η πρόταση του Μητσοτάκη προβλέπει αναστολή της βουλευτικής ιδιότητας για κάθε εκλεγμένο που διορίζεται υπουργός. Κατά τη διάρκεια της υπουργικής του θητείας, τη θέση του θα καταλαμβάνει ο πρώτος επιλαχών. Σε περίπτωση ανασχηματισμού και αποχώρησης από την κυβέρνηση, ο βουλευτής επιστρέφει αυτοδικαίως στη Βουλή και ο επιλαχών χάνει την έδρα.
Αυτό το σύστημα διαφέρει από το αυστηρό ασυμβίβαστο που ισχύει στην Ολλανδία και την Κύπρο, όπου ο διορισθείς υπουργός χάνει οριστικά τη βουλευτική του έδρα. Η Γαλλία εφαρμόζει το μοντέλο που υιοθετεί η Ελλάδα — προσωρινή αναστολή με δυνατότητα επιστροφής.
Πότε θα ισχύσει και πώς θα ενσωματωθεί στο Σύνταγμα
Η ρύθμιση απαιτεί συνταγματική αναθεώρηση, γι’ αυτό ο Μητσοτάκης δεν την τοποθετεί ως εκτελεστικό νόμο. Η κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε ότι η συζήτηση θα διεξαχθεί προεκλογικά, αλλά η εφαρμογή θα γίνει μετά τις εκλογές του 2027. Η διαδικασία αναθεώρησης δεν έχει ακόμα ξεκινήσει και αναμένεται η επίσημη πρόταση της Νέας Δημοκρατίας.
Στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για το Σύνταγμα, η κυβέρνηση εξετάζει και τη μείωση του αριθμού των βουλευτών. Ο Μαρινάκης υπογράμμισε ότι αντί για 300 βουλευτές, θα μπορούσαν να υπάρξουν 350 με τα αντίστοιχα γραφεία και δομές, όμως όλα είναι υπό συζήτηση.
Το πλαίσιο της πολιτικής αναθεώρησης
Ο Μητσοτάκης τόνισε ότι το ασυμβίβαστο δεν αποτελεί μέτρο κατά του πελατειακού κράτους — αυτό αντιμετωπίζεται με άλλες πολιτικές, όπως η ψηφιακή διακυβέρνηση και η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Το μέτρο στοχεύει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο πολιτικό σύστημα και την αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή.
Η πρόταση ξεκαθαρίζει την ανάγκη για θεσμικές τομές που θα διαχωρίσουν την εκτελεστική από τη νομοθετική εξουσία, ακολουθώντας ευρωπαϊκά πρότυπα που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε χώρες του Εκατοστού.
