Στο Παρίσι συνεδριάζουν σήμερα 17 Απριλίου ηγέτες για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ. Η διάσκεψη στοχεύει στη δημιουργία ευρωπαϊκής αποστολής διασφάλισης της ναυσιπλοΐας.
Τι ακριβώς συνέβη
Η σύνοδος ξεκίνησε στις 14:00 τοπική ώρα (15:00 ώρα Ελλάδας) στο Ελιζέ. Παρών ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ. Δια ζώσης συμμετέχουν επίσης ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι. Περίπου 30 κράτη παρακολουθούν μέσω βιντεοσύνδεσης, από την Ευρώπη μέχρι Ασία και Λατινική Αμερική.
Κύριο αντικείμενο είναι η συγκρότηση αποστολής για διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά την εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Η γαλλική προεδρία πρότεινε την ιδέα από τις 9 Μαρτίου. Η πρόταση περιλαμβάνει αμυντικό, μη επιθετικό χαρακτήρα και αποστολή μόνο μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Η Γαλλία έχει ήδη διαθέσιμα μέσα: αεροπλανοφόρο, δεκάδες πλοία και περίπου 50 αεροσκάφη. Η Γερμανία φέρεται να προτείνει τη διάθεση ναρκαλιευτικών, πλοίου ανεφοδιασμού και εναέριας αναγνώρισης, με την προϋπόθεση ότι θα έχει προηγηθεί σταθερή εκεχειρία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν στη διάσκεψη και δεν θα εισέλθουν στην αποστολή. Το Παρίσι επιμένει όμως σε στενή συνεννόηση με την Ουάσινγκτον. Η αμερικανική πλευρά έχει επιβάλει παράλληλα αποκλεισμό σε πλοία που κινούνται από και προς ιρανικά λιμάνια.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι κάθε εξωτερική παρέμβαση στο Στενό θα επιδεινώσει την κατάσταση. Ο ιρανικός ρητορικός τόνος περιλαμβάνει απειλές για επιβολή «διόδιων» στη διέλευση, κάτι που το Παρίσι απορρίπτει ρητά. Η γαλλική προεδρία ζητά επαναφορά του status quo πριν από τον πόλεμο και αποκλείει τη ναρκοθέτηση ή τα «διόδια».
Ειδικοί ασφαλείας προειδοποιούν ότι η λειτουργία μιας ευρωπαϊκής αποστολής θα είναι σύνθετη. Ο Μόριτζ Μπράκε και άλλοι αναφέρουν ότι για να επιτευχθεί το επίπεδο επιχειρησιακής δύναμης των ΗΠΑ, θα χρειαστούν σημαντικά μέσα και προστατευτικά πολεμικά σκάφη γύρω από τα ναρκαλιευτικά.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Μετά την ολοκλήρωση της διάσκεψης Μακρόν και Στάρμερ θα κάνουν κοινή ανακοίνωση. Η υλοποίηση της αποστολής προϋποθέτει πολιτική συμφωνία, τεχνικό σχεδιασμό και σαφείς όρους εμπλοκής. Η Γερμανία πιθανόν θα ανακοινώσει συγκεκριμένα μέσα, αλλά η συμβολή θα γίνει μόνο αν επιβεβαιωθεί μόνιμη εκεχειρία.
Για την Ελλάδα η σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας σημαίνει ασφάλεια στις ενεργειακές ροές και στα εμπορικά δρομολόγια. Μια ευρωπαϊκή αποστολή χωρίς άμεση εμπλοκή στην κρίση ενισχύει το διπλωματικό προφίλ της Ευρώπης και την αίσθηση ασφάλειας στην περιοχή. Αν υιοθετηθεί με σαφείς κανόνες εμπλοκής, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Σε τεχνικό επίπεδο θα απαιτηθούν μέτρα προστασίας για ναρκαλιευτικά και επιχειρήσεις εκκένωσης. Η εμπειρία των ΗΠΑ στην περιοχή παραμένει μεγάλη, γεγονός που καθιστά αναγκαία την πολύ στενή συνεργασία, ακόμη και χωρίς πανηγυρική συμμετοχή των Αμερικανών.
Συμπέρασμα: Η διάσκεψη του Παρισιού είναι βήμα για ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ. Η υλοποίηση εξαρτάται όμως από πολιτικές, τεχνικές και διπλωματικές προϋποθέσεις τις επόμενες εβδομάδες.
