Η Ευρώπη εισέρχεται σε φάση καθαρής συρρίκνωσης μέχρι το 2100, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Η μείωση του πληθυσμού και η γήρανση απειλούν την Ελλάδα.
Τι ακριβώς συνέβη
Η Eurostat προβλέπει ότι ο συνολικός πληθυσμός της ΕΕ θα μειωθεί από 451 εκατομμύρια σήμερα σε 398 εκατομμύρια το 2100. Οι γεννήσεις στο διάστημα 2025-2099 εκτιμώνται σε 4,33 εκατομμύρια, ενώ οι θάνατοι σε 9,36 εκατομμύρια. Το αποτέλεσμα είναι έλλειμμα περίπου 5 εκατομμυρίων ατόμων λόγω φυσικής μείωσης.
Τα παιδιά και οι νέοι (0-19 ετών) αναμένεται να μειωθούν από 20% σε 17%. Το εργατικό δυναμικό (20-64 ετών) πέφτει από 58% σήμερα σε 50% το 2100. Αυτές οι αλλαγές αλλάζουν τη δημογραφική πυραμίδα σε «αναποδογυρισμένη» μορφή.
Η Ελλάδα πλήττεται περισσότερο. Η πρόβλεψη για τη χώρα δείχνει πτώση του πληθυσμού σχεδόν 30% μέχρι το 2100, με εκτίμηση κοντά στα 7,2 εκατομμύρια κατοίκους βάσει των σημερινών δεδομένων.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Κυβερνητικοί κύκλοι τονίζουν την ανάγκη πολιτικών που στηρίζουν τη σταθερότητα και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προωθεί μέτρα για οικογένειες και φορολογικά κίνητρα, με στόχο την ενίσχυση των γεννήσεων και την προσέλκυση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
Επιπτώσεις στην οικονομία είναι άμεσες: λιγότεροι ενεργοί πολίτες σημαίνει πιέσεις στο ασφαλιστικό και στο σύστημα υγείας. Οι προβλέψεις δείχνουν μεγαλύτερο βάρος για τους φορολογούμενους και ανάγκη αναπροσαρμογής δημοσιονομικών πολιτικών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία διατηρούν καλύτερα ισοζύγια χάρη σε υψηλότερες γεννήσεις και μεταναστευτικές ροές. Αντίθετα, Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία βρίσκονται στο ίδιο αρνητικό κλαμπ.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Η επόμενη δεκαετία θα κρίνει πολλά. Η Ελλάδα χρειάζεται στοχευμένες πολιτικές υποστήριξης νέων ζευγαριών, επενδύσεις σε παιδεία και παιδικούς σταθμούς και απλούστευση διαδικασιών για εξειδικευμένους μετανάστες.
Διπλωματικά και οικονομικά, η σταθερότητα παραμένει προτεραιότητα. Η κυβέρνηση πρέπει να συνδυάσει εθνικά μέτρα με ευρωπαϊκή συνεργασία για εργασιακή κινητικότητα και κοινωνική προστασία.
Η πρόκληση είναι τεχνικά διαχειρίσιμη. Απαιτεί πολιτική βούληση, σταθερό προγραμματισμό και γρήγορες παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας. Η Ελλάδα μπορεί να μειώσει τον ρυθμό συρρίκνωσης με συντονισμένες δράσεις.
