Η εκτέλεση του προϋπολογισμού το α’ τρίμηνο του 2026 αποκάλυψε αύξηση φόρων και ΦΠΑ. Τα στοιχεία δείχνουν επιπτώσεις στην οικονομία και στην αγοραστική δύναμη της Ελλάδας.
Τι ακριβώς συνέβη
Το α’ τρίμηνο του 2026 ο ΦΠΑ ανήλθε σε 7,4 δισ. ευρώ, από 3,57 δισ. το α’ τρίμηνο του 2021. Οι συνολικοί φόροι στο ίδιο διάστημα ήταν 17,18 δισ. έναντι 10,50 δισ. το 2021. Η ετήσια αύξηση του ΦΠΑ στο πρώτο τρίμηνο του 2026 ήταν 13% και των συνολικών φόρων 2,1%.
Ανάμεσα στο 2021 και το 2025 ο ΦΠΑ αυξήθηκε από 17,4 δισ. σε 27,5 δισ. ευρώ. Το πραγματικό ΑΕΠ στο διάστημα 2021–2025 αυξήθηκε μόλις κατά 12,3%. Η Eurostat καταγράφει μείωση του «κενού ΦΠΑ» από 2,9 δισ. το 2021 σε 2,1 δισ. το 2024.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η κυβέρνηση συνδέει τις αυξήσεις στα έσοδα με την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την αποκλιμάκωση του κενού ΦΠΑ. Ωστόσο, τα επιπλέον έσοδα από το «κυνήγι» της φοροδιαφυγής ανήλθαν σε περίπου 800 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν διακινηθεί.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός πιέζει τις τιμές. Τον Απρίλιο του 2026 η Ελλάδα βρέθηκε 2η στην Ευρωζώνη στην αύξηση τιμών ενέργειας με 21,9%. Η χώρα ήταν 4η στην άνοδο τιμών τροφίμων στην Ε.Ε. με 4,1%.
Το μείγμα υψηλών φορολογικών συντελεστών και πληθωρισμού θεωρείται από πολλούς αναλυτές ότι στεγνώνει την εσωτερική ζήτηση. Η άμεση φορολογία παραμένει χαμηλότερη από την έμμεση, κάτι προβληματικό για την ισορροπία των εσόδων.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ δημοσιονομικής σταθερότητας και στήριξης της ανταγωνιστικότητας. Τα μέτρα καταπολέμησης φοροδιαφυγής θα συνεχιστούν, ενώ αναμένονται στοχευμένες παρεμβάσεις για την αποκλιμάκωση τιμών ενέργειας και τροφίμων.
Αν δεν μειωθεί ο συνδυασμός υψηλού ΦΠΑ και πληθωρισμού, υπάρχει κίνδυνος επιβράδυνσης της κατανάλωσης. Η σταθερότητα και η διπλωματία σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα είναι κρίσιμες για πρόσθετη στήριξη και κεφάλαια.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η σταδιακή αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική πορεία. Οι πολιτικές αποφάσεις των επόμενων μηνών θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία του 2026.
