Ένταση στα Στενά του Ορμούζ προκάλεσαν δηλώσεις του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, την 5η Μαΐου 2026. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις καθώς η περιοχή πλήττει τη διεθνή ναυσιπλοΐα και το εμπόριο ενέργειας.
Τι ακριβώς συνέβη
Στις 5 Μαΐου 2026 ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ κατήγγειλε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους για «παραβίαση της εκεχειρίας» στα Στενά του Ορμούζ. Ο Γκαλιμπάφ έγραψε ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και της διαμετακόμισης ενέργειας «έχει τεθεί σε κίνδυνο». Οι ΗΠΑ από τις 13 Απριλίου έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν, σύμφωνα με τις δηλώσεις της Τεχεράνης. Την ίδια περίοδο, πηγές του Ιράν κάνουν λόγο για πλήγματα σε πολιτικά σκάφη που προκάλεσαν πέντε νεκρούς, αριθμός που οι ιρανικές αρχές αποδίδουν σε αμερικανικές επιθέσεις.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την «Επιχείρηση Ελευθερία» για την απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας στα στενά. Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι στόχος είναι η προστασία των εμπορικών πλοίων. Η Τεχεράνη ωστόσο αναφέρει ότι αμερικανικά αντιτορπιλικά μπήκαν στα Στενά με το ραντάρ απενεργοποιημένο και ότι οι ιρανικές δυνάμεις απάντησαν με προειδοποιητικές βολές, UAV, πυραύλους και ρουκέτες. Παράλληλα ξέσπασαν πυρκαγιές σε εμπορικά πλοία στο λιμάνι Νταγιέρ της νότιας Ιράν, γεγονός που προσθέτει περαιτέρω ένταση.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη και οι διεθνείς μεταφορές ενέργειας κινδυνεύουν από έναν παρατεταμένο αποκλεισμό. Η Ευρώπη και χώρες του Κόλπου εκφράζουν ανησυχία για την ασφάλεια των δρομολογίων. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις διπλωματικά, προτάσσοντας σταθερότητα και ασφάλεια για τα εμπορικά δρομολόγια. Σε περίπτωση κλιμάκωσης η διεθνής κοινότητα θα κληθεί να ενισχύσει τον συντονισμό για τον απεγκλωβισμό πλοίων και την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Σημείωση: Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ προειδοποίησε ότι το Ιράν «δεν έχει καν ξεκινήσει», ενώ οι ΗΠΑ δηλώνουν έτοιμες να διασφαλίσουν την πρόσβαση στη θαλάσσια οδό.
