Τα βλαστικά κύτταρα επιστρέφουν στο επίκεντρο της ιατρικής συζήτησης στην Ελλάδα. Τι γίνεται με τις θεραπείες και τις προσφορές στο εξωτερικό;
Τι ακριβώς συνέβη
Η Μαρία Ρουμπελάκη, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γονιδιακής Θεραπείας και Αναγεννητικής Ιατρικής, ανέδειξε πρόσφατα τα κρίσιμα σημεία για τις κυτταρικές θεραπείες και τα ATMPs. Οι θεραπείες αυτές βασίζονται σε κύτταρα και γονιδιακές τεχνικές. Υπάρχουν εγκεκριμένες εφαρμογές, όπως η μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, που εφαρμόζεται δεκαετίες για αιματολογικά νοσήματα. Επίσης, οι CAR‑T θεραπείες έχουν λάβει έγκριση και αλλάζουν την πορεία ορισμένων μορφών καρκίνου.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Η κ. Ρουμπελάκη προειδοποιεί για τις μη τεκμηριωμένες εφαρμογές. Διεθνώς αυξάνεται το φαινόμενο θεραπειών χωρίς κλινική τεκμηρίωση και ο «βλαστοκυτταρικός τουρισμός». Ασθενείς με σοβαρές νόσους συχνά αναζητούν λύσεις στο εξωτερικό. Αυτό τους εκθέτει σε ιατρικά και νομικά ρίσκα, όταν οι διαδικασίες δεν έχουν έγκριση από EMA, FDA ή ΕΟΦ. Επιπλέον, τέτοιες πρακτικές μπορεί να προσφέρουν θεραπεία εκτός νοσοκομειακού πιστοποιημένου πλαισίου, με αποτέλεσμα έλλειψη επίσημων εγγυήσεων.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Η σωστή ενημέρωση είναι κρίσιμη, σημειώνει η ίδια. Ο ασθενής πρέπει να ζητάει πληροφορίες για την έγκριση της θεραπείας, την ένδειξη και τον αριθμό έγκρισης. Πρέπει επίσης να επιβεβαιώνει ότι η εφαρμογή γίνεται σε πιστοποιημένο νοσοκομείο και υπό έλεγχο ρυθμιστικών αρχών. Στην Ελλάδα ο ρόλος του ΕΟΦ είναι κεντρικός στην αξιολόγηση και εποπτεία. Οι ασθενείς που σκέφτονται να ταξιδέψουν για θεραπεία πρέπει να συμβουλεύονται εξειδικευμένο ιατρό και νομικό σύμβουλο πριν αποφασίσουν.
Τέλος, ενώ οι κυτταρικές θεραπείες προσφέρουν ελπίδα, πολλά πρωτόκολλα παραμένουν σε στάδιο προκλινικής έρευνας ή κλινικών δοκιμών. Οι ασθενείς καλούνται να διακρίνουν τις εγκεκριμένες εφαρμογές από τις πειραματικές. Η τρέχουσα τάση απαιτεί αυστηρότερη εποπτεία και διαφάνεια από κλινικά κέντρα και παρόχους.
