Η πρώην καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ προέτρεψε την ΕΕ την Δευτέρα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της ισχύ για να τερματίσει την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η δήλωση έγινε σε συνέντευξη στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα WDR.
Τι ακριβώς συνέβη
Η Μέρκελ, καγκελάριος της Γερμανίας από το 2005 έως το 2021, επανέλαβε ότι η στρατιωτική υποστήριξη προς το Κίεβο είναι σωστή αλλά ανεπαρκής χωρίς ισχυρή διπλωματία. Στη συνέντευξη της 19ης Μαΐου 2026, ανέφερε πως είχε προτείνει ήδη τον Οκτώβριο του 2021 τη δημιουργία διπλωματικής φόρμας μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας. Η πρόταση τότε δεν προχώρησε λόγω διαφωνιών εντός της Ένωσης.
Η Μέρκελ τόνισε ότι μόνο όσοι διαθέτουν πολιτική εξουσία μπορούν να διαπραγματευτούν αποτελεσματικά με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Υπενθύμισε τις εμπειρίες της μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και ζήτησε συνέχιση των προσπαθειών για κοινή ευρωπαϊκή θέση.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Οι δηλώσεις έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενων διεθνών πιέσεων για τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για ειρηνευτικές συνομιλίες. Η Μόσχα και το Κίεβο έχουν δείξει περιορισμένη προθυμία για μεσολαβητή, ενώ οι ΗΠΑ και άλλοι εταίροι έχουν διαφορετικές προτεραιότητες. Στην Ευρώπη οι φωνές διίστανται: ορισμένοι ζητούν ενίσχυση των κυρώσεων και στρατιωτικής βοήθειας, άλλοι προκρίνουν ενεργότερη διπλωματική πρωτοβουλία.
Στο πολιτικό πεδίο της Γερμανίας, το διακύβευμα για την κληρονομιά της Μέρκελ επανέρχεται. Η εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό φυσικό αέριο κατά τη διάρκεια της θητείας της έχει τεθεί υπό αυστηρή κριτική μετά το 2022. Ωστόσο στελέχη που επιδιώκουν σταθερότητα επισημαίνουν πως η διπλωματία μπορεί να συμπληρώσει την αμυντική υποστήριξη χωρίς να την αντικαταστήσει.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Η έκκληση της Μέρκελ πιθανώς θα εντείνει τις συζητήσεις στην επόμενη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. Η υιοθέτηση ενιαίας διπλωματικής γραμμής απαιτεί συνεννόηση μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Η ελληνική διπλωματία αναμένεται να στηρίξει πρωτοβουλίες που προάγουν ασφάλεια και σταθερότητα στην περιοχή.
Επί του πρακτικού, η επιλογή ειδικού απεσταλμένου ή η δημιουργία διπλωματικής φόρμας θα χρειαστεί σαφείς όρους εντολής, πρόσβαση σε συνομιλητές σε Μόσχα και Κίεβο και πολιτική κάλυψη από ισχυρές πρωτεύουσες. Η Μέρκελ υπενθύμισε ότι χωρίς πολιτική εξουσία τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν περιορισμένα αποτελέσματα.
Η συζήτηση για διπλωματία αναδεικνύει μια σημαντική επιλογή για την ΕΕ: να συνδυάσει αμυντική στήριξη με ενεργό διαπραγματευτική παρουσία. Η απόφαση θα κρίνει τον ρόλο της Ένωσης στη διαχείριση μεγάλων διεθνών κρίσεων τα επόμενα χρόνια.
