Η Βουλή των Ελλήνων ενέκρινε χθες με 201 ψήφους υπέρ το νομοσχέδιο που επιτρέπει στους Έλληνες του εξωτερικού να ψηφίζουν με επιστολική ψήφο στις προσεχείς βουλευτικές εκλογές. Ωστόσο, η δημιουργία ειδικής εκλογικής περιφέρειας για τον Απόδημο Ελληνισμό απορρίφθηκε, καθώς δεν συγκεντρώθηκε η απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3.
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο “Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές” χωρίστηκε ουσιαστικά στα δύο, με διαφορετική τύχη για κάθε μέρος του.
Επιστολική ψήφος: Πράσινο φως για το 2027
Οι διατάξεις που αφορούν την επιστολική ψήφο για τους διαμένοντες εκτός επικράτειας πέρασαν άνετα, συγκεντρώνοντας από 201 έως 207 θετικές ψήφους. Συγκεκριμένα, στην ονομαστική ψηφοφορία που διεξήχθη με τη συμμετοχή 296 βουλευτών, τα άρθρα 13-25 του νομοσχεδίου εγκρίθηκαν με συντριπτική πλειοψηφία.
Η νέα νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα των Ελλήνων εκλογέων που διαμένουν στο εξωτερικό να επιλέγουν μεταξύ επιστολικής ψήφου και ψήφου δια ζώσης στα προξενεία. Για την υλοποίηση αυτής της δυνατότητας, θα αναβαθμιστεί η ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή εγγραφής των Ελλήνων εκλογέων εκτός επικράτειας, ενώ θα προσαρμοστούν οι σχετικές προθεσμίες για την αποστολή των εκλογικών φακέλων.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση εγγραφής στον ειδικό εκλογικό κατάλογο εξωτερικού εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, ενώ θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν τον προτιμώμενο τρόπο άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος.
Εκλογική περιφέρεια: Αναβολή για το μέλλον
Αντίθετα, οι διατάξεις για τη σύσταση εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού δεν κατάφεραν να περάσουν το εμπόδιο της συνταγματικής απαίτησης. Τα άρθρα 3, 4, 6, 10, 11 και 12 του νομοσχεδίου έλαβαν μεταξύ 161 και 162 ψήφους υπέρ, ενώ χρειάζονταν τουλάχιστον 200 για να εγκριθούν.
Αυτό σημαίνει ότι η δημιουργία ειδικής εκλογικής περιφέρειας με δικούς της βουλευτές μετατίθεται για τις εκλογές που θα διεξαχθούν με σταυρό προτίμησης, δηλαδή όχι στις επόμενες εθνικές εκλογές του 2027, αλλά σε μεταγενέστερες.
Η εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού θα προέβλεπε την εκλογή συγκεκριμένου αριθμού βουλευτών αποκλειστικά από τους Έλληνες του εξωτερικού, με δικαίωμα υποβολής ψηφοδελτίων μόνο από κόμματα που έχουν συνδυασμούς στα τρία τέταρτα του συνόλου των περιφερειών της επικράτειας. Επίσης, θα τίθετο ανώτατο όριο εκλογικών δαπανών για τους υποψήφιους της περιφέρειας αυτής.
Πολιτικές αντιδράσεις και προοπτικές
Η έγκριση της επιστολικής ψήφου αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διευκόλυνση των Ελλήνων του εξωτερικού στην άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος. Ωστόσο, η απόρριψη της εκλογικής περιφέρειας δείχνει ότι δεν υπήρχε η απαραίτητη πολιτική συναίνεση για ένα τόσο σημαντικό συνταγματικό βήμα.
Η νέα νομοθεσία θα τεθεί σε εφαρμογή από τις επόμενες εθνικές εκλογές, που κανονικά προγραμματίζονται για το 2027. Οι Έλληνες του εξωτερικού θα μπορούν για πρώτη φορά να συμμετέχουν μαζικά στις εκλογές χωρίς την ανάγκη μετακίνησης στην Ελλάδα, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τη συμμετοχή τους στην εκλογική διαδικασία.
Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από χρόνια συζητήσεων και προσπαθειών για την ενίσχυση των δεσμών του Απόδημου Ελληνισμού με τη μητέρα πατρίδα, παρέχοντας πρακτικές λύσεις σε ένα χρόνιο αίτημα των ομογενειακών κοινοτήτων παγκοσμίως.
