—
Έτοιμη η Ελλάδα για τη Νέα Ενεργειακή Κρίση
Αντιμέτωπη με τις νέες γεωπολιτικές εξελίξεις που απειλούν να ανατινάξουν τις τιμές καυσίμων και βασικών αγαθών, η κυβέρνηση έχει ήδη ανοίξει την «εργαλειοθήκη» των μέτρων στήριξης, που δοκιμάστηκαν με επιτυχία κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Σε κατάσταση επιφυλακής βρίσκεται το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, παρακολουθώντας με ψυχραιμία τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και δηλώνοντας έτοιμο να παρέμβει για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του επικεφαλής του Eurogroup και υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη, η στρατηγική που θα ακολουθηθεί βασίζεται σε διαδοχικές παρεμβάσεις, οι οποίες θα ενεργοποιούνται ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των πιέσεων. Στόχος είναι να ανακοπεί εγκαίρως η μετακύλιση των αυξήσεων σε καύσιμα και βασικά αγαθά και να απορροφηθούν στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό οι κραδασμοί από τη νέα κρίση.
«Είμαστε ανοιχτοί στη συζήτηση μέτρων. Αυτό θα εξαρτηθεί από το πώς θα εξελιχθεί η κρίση τις επόμενες εβδομάδες», δήλωσε ο κ. Πιερρακάκης, προσθέτοντας ότι «μέχρι σήμερα δεν έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο». Ωστόσο, η προετοιμασία είναι πλήρης και τα μέτρα βρίσκονται σε εφεδρεία.
Τα Όπλα της Κυβέρνησης
Ανάμεσα στα μέτρα που μπορούν να ενεργοποιηθούν άμεσα περιλαμβάνονται το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους στην εμπορία και τη λιανική καυσίμων, ένα μέτρο που εφαρμόστηκε με επιτυχία για τρία χρόνια και έληξε στις 30 Ιουνίου 2025. Το μέτρο αυτό αποδείχθηκε αποτελεσματικό στον περιορισμό της ακρίβειας και μπορεί να επανενεργοποιηθεί ταχύτατα.
Δεύτερο στη λίστα είναι η επιδότηση καυσίμων μέσω του fuel pass, ένα εργαλείο που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2022 και λειτούργησε ως έκτακτο μέσο ανακούφισης για τους πολίτες. Το σχήμα έχει σχεδιαστεί με εισοδηματικά κριτήρια, στοχεύοντας κυρίως τα πιο ευάλωτα και μεσαία νοικοκυριά, με δικαιούχους τους φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας με δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα έως 30.000 ευρώ.
Τρίτο μέτρο είναι η επαναφορά επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, σε περίπτωση που η άνοδος του φυσικού αερίου συμπαρασύρει τις τιμές χονδρικής στο ρεύμα. Το σενάριο προβλέπει μηχανισμό αυτόματης παρέμβασης με κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα.
Σημαντικό προαπαιτούμενο για την ενεργοποίηση των μέτρων είναι η λήψη αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το «πάγωμα» των δημοσιονομικών κανόνων, μέχρι να τελειώσει η κρίση. Μόνο έτσι θα απελευθερωθούν τα απαραίτητα κονδύλια από τον προϋπολογισμό.
Οι Ευάλωτοι Τομείς της Οικονομίας
Η ελληνική οικονομία, όπως και όλες οι ευρωπαϊκές, κινείται στους ρυθμούς της νέας ενεργειακής κρίσης. Για δεύτερη φορά μέσα σε μια τετραετία, αντιμετωπίζει σύνθετους και αβέβαιους εξωγενείς παράγοντες που απειλούν τη σταθερότητά της.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να επηρεαστεί άμεσα, με ένα ντόμινο ανατιμήσεων σε προϊόντα, υπηρεσίες, καύσιμα και κόστη μετακίνησης. Οι λογαριασμοί ρεύματος και φυσικού αερίου θα «φουσκώσουν» περαιτέρω, ασκώντας ασφυκτική πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι τιμές στα τρόφιμα αυξήθηκαν 4,5% μέσα σε έναν χρόνο, με εκρηκτικές αυξήσεις στο μοσχάρι, τα φρούτα και τον καφέ.
Αναπόφευκτοι είναι και οι κλυδωνισμοί στην εφοδιαστική αλυσίδα, ιδιαίτερα σε τομείς που βασίζονται σε πρώτες ύλες από τη Μέση Ανατολή. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα δημιουργεί κλίμα διστακτικότητας στο μέτωπο των νέων επενδύσεων, απειλώντας να περιορίσει τη δυναμική που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.
Ο τουρισμός, που έφερε πέρυσι στην οικονομία 23,5 δισ. ευρώ, δεν θα μείνει ανεπηρέαστος. Σε περίπτωση παράτασης της κρίσης, υπάρχει κίνδυνος επιβράδυνσης κρατήσεων, ιδιαίτερα από μακρινές αγορές που είναι πιο ευαίσθητες σε γεωπολιτικούς κινδύνους. Η εικόνα σταθερότητας της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση της τουριστικής δυναμικής.
Τέλος, ο ρυθμός μεγέθυνσης της εγχώριας οικονομίας θα επιβραδυνθεί, ακυρώνοντας ουσιαστικά την πρόβλεψη του προϋπολογισμού για αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,4% το τρέχον έτος. Η κυβέρνηση, λοιπόν, έχει δώσει το σήμα: η προετοιμασία είναι πλήρης και η αντιδραστικότητα εξασφαλισμένη.
