—
Ο εγκέφαλος χρειάζεται «γυμναστική»
Όπως ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται σωματική άσκηση για να παραμείνει δυνατός και υγιής, έτσι και ο εγκέφαλος ωφελείται σημαντικά από έντονη νοητική προπόνηση. Τα νέα επιστημονικά δεδομένα που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα σε διεθνή επιθεώρηση φέρνουν ελπιδοφόρα νέα: η άνοια δεν είναι ένας αναπόφευκτος κίνδυνος, αλλά μια κατάσταση που μπορεί να προληφθεί με σωστές πρακτικές.
Μια ιστορική έρευνα, συνυπογραφή πέντε κορυφαίων αμερικανικών πανεπιστημίων, κατέληξε σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: μόλις πέντε εβδομάδες εντατικής νοητικής άσκησης μπορούν να προστατεύσουν από την άνοια για τα επόμενα 20 χρόνια. Το μόνο που απαιτείται είναι το μυαλό να «ιδρώσει» από τις δύσκολες νοητικές προκλήσεις.
Τα αποτελέσματα που εντυπωσιάζουν
Η μελέτη βασίστηκε στο πρόγραμμα ACTIVE, μια μεγάλη τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 2.800 άτομα άνω των 65 ετών. Οι εθελοντές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες και ακολούθησαν διαφορετικά προγράμματα εκπαίδευσης, εστιάζοντας σε μνήμη, λογική ή ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα: οι συμμετέχοντες που εξασκήθηκαν σε ασκήσεις ταχύτητας επεξεργασίας παρουσίασαν 25% χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης άνοιας σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Στα πρώτα 10 χρόνια παρακολούθησης ο κίνδυνος ήταν ακόμη μεγαλύτερος – 29% χαμηλότερος.
Ιδιαίτερα σημαντικό ήταν ότι το όφελος ήταν σαφώς μεγαλύτερο για εκείνους που συμμετείχαν σε επαναληπτικές συνεδρίες ενίσχυσης. Αντίθετα, άλλοι τύποι γνωστικής εκπαίδευσης, όπως η εξάσκηση της μνήμης ή της λογικής, δεν παρουσίασαν αντίστοιχα αποτελέσματα.
Το κλειδί της επιτυχίας βρίσκεται στο προσαρμοστικό χαρακτήρα του προγράμματος. Το επίπεδο δυσκολίας ήταν ανάλογο της επίδοσης κάθε συμμετέχοντος, επιτρέποντας στους πιο γρήγορους να προχωρήσουν σε δύσκολες προκλήσεις και στους πιο αργούς να ξεκινήσουν από ευκολότερα επίπεδα.
Ελληνικές μελέτες επιβεβαιώνουν τα ευρήματα
Η καθηγήτρια Νευρολογίας του ΑΠΘ και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer, Μάγδα Τσολάκη, τονίζει ότι υπάρχει πλούσια παγκόσμια βιβλιογραφία που υποστηρίζει τις μη φαρμακευτικές θεραπείες. Οι ελληνικές έρευνες έχουν καταλήξει σε παρόμοια συμπεράσματα.
Μια αξιοσημείωτη ελληνική μελέτη έδειξε ότι μόνο δύο από 150 ασθενείς με Ηπια Νοητική Διαταραχή που συμμετείχαν σε στοχευμένα προγράμματα εξελίχθησαν σε άνοια. Αντίθετα, στην ομάδα ελέγχου, 18 άτομα σταδιακά έχασαν τη μνήμη τους.
Τα Κέντρα Ημέρας ανά την χώρα προσφέρουν ποικίλα προγράμματα εξάσκησης νοητικών λειτουργιών, από μαθηματικά και ασκήσεις μνήμης έως χορό και μουσικοθεραπεία. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι δραστηριότητες όπως η ανάγνωση, η γραφή και η εκμάθηση ξένων γλωσσών μειώνουν τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ έως 40%.
Η καθηγήτρια Τσολάκη καταλήγει σε ένα απλό αλλά ισχυρό μήνυμα: όσο ασκούμε σώμα και μυαλό, διατηρούμε υγιείς σχέσεις, φροντίζουμε τη διατροφή και την υγεία μας, διατηρούμε τον εγκέφαλό μας σε άριστη κατάσταση, ανεξάρτητα από την ηλικία μας.
