Επιστρέφουν στην Ελλάδα 91 ελληνοεβραϊκά κειμήλια που είχαν κλαπεί από τους Ναζί
Στην Ελλάδα επιστρέφει ιστορική συλλογή 91 ελληνοεβραϊκών θρησκευτικών κειμηλίων, τα οποία είχαν αφαιρεθεί κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετά από πολυετή διαδικασία διεκδίκησης.
Η παράδοση των κειμηλίων πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία, όπου η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τα παρέλαβε επισήμως από τις πολωνικές αρχές.
Πρόκειται για τον πρώτο επαναπατρισμό πολιτιστικών αγαθών από την Πολωνία προς τη χώρα προέλευσής τους.
Λεηλασία κατά τη ναζιστική κατοχή
Τα αντικείμενα είχαν κλαπεί από συναγωγές και από οικογένειες Ελλήνων Εβραίων κατά τη διάρκεια του πολέμου, από τη ναζιστική οργάνωση Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg, η οποία είχε αναπτύξει εκτεταμένο δίκτυο λεηλασίας πολιτιστικών αγαθών σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη.
Η αρπαγή των κειμηλίων συνδέεται με τις διώξεις και την εξόντωση των εβραϊκών κοινοτήτων στο πλαίσιο του Ολοκαύτωμα.
Το περιεχόμενο της συλλογής
Η συλλογή περιλαμβάνει συνολικά 91 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων:
• 46 λειτουργικά υφάσματα
• 17 ζεύγη rimonim (επιστέψεις κυλίνδρων της Τορά)
• 9 μεμονωμένα rimonim ή θραύσματα
• 1 ζεύγος διακοσμητικών
Πολυετής διαδικασία επαναπατρισμού
Η διεκδίκηση των κειμηλίων ξεκίνησε το 2001 από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος και ολοκληρώθηκε έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια νομικών και διπλωματικών ενεργειών.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται σημαντική, καθώς δημιουργεί προηγούμενο για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που αφαιρέθηκαν παράνομα κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Δηλώσεις Υπουργού Πολιτισμού
Η Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι τα κειμήλια «δεν έχουν μόνο ιστορική ή καλλιτεχνική αξία, αλλά αποτελούν μέρος της ζώσας μνήμης των Ελλήνων Εβραίων», επισημαίνοντας τη σύνδεσή τους με οικογένειες και θύματα που δεν επέστρεψαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζει την αρχή της επιστροφής πολιτιστικών αγαθών όταν υπάρχει σαφής νομική και ηθική υποχρέωση.
