Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή υποχρεώνει την Ευρώπη να επανασχεδιάσει την στρατηγική της. Και στο επίκεντρο αυτής της αναδιάταξης βρίσκεται η Ελλάδα, με την εμπειρία και τη γεωγραφική θέση της να την καθιστούν κλειδί για την ευρωπαϊκή διπλωματία.
Η Ελλάδα ως διπλωματικό εργαλείο της ΕΕ
Ο Κρίστιαν Χάνελτ, ανώτερος αναλυτής του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν, τονίζει ότι οι μικρότερες χώρες της Μεσογείου θα πρέπει να λάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή σκηνή. Στη δήλωσή του, αναφέρει ρητά ότι έχει έρθει η ώρα για χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και άλλες μεσογειακές δυνάμεις να κινητοποιηθούν.
Η Ελλάδα, με τη συμμετοχή της στο σχήμα MED-9, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αναζήτηση διπλωματικών λύσεων και στην εγκαθίδρυση ειρήνης στην Εγγύς και Μέση Ανατολή. Αυτό δεν είναι τυχαίο: η γεωγραφική εγγύτητα, η ιστορική εμπειρία και οι διεθνείς σχέσεις της Ελλάδας την καθιστούν αναγκαία για τη διαχείριση της κρίσης.
Διακοπή σχημάτων και νέες ευκαιρίες
Ο ίδιος ο Χάνελτ προτείνει ότι στο αμέσως επόμενο διάστημα θα έπρεπε να αποφευχθούν τα ίδια σφάλματα του 2011, κατά την Αραβική Άνοιξη. Τότε, χώρες δεν ήταν προετοιμασμένες για τις τεράστιες συνέπειες των ταυτόχρονων εξεγέρσεων στην περιοχή.
Η πρόταση είναι σαφής: απαιτείται προετοιμασία για το σενάριο μετά τη σύγκρουση. Το Ιράν θα χρειαστεί ανοικοδόμηση αν εξασθενίσει η κυβερνητική δύναμη. Ο Λίβανος κινδυνεύει να καταρρεύσει, παγιδεύοντας τη Συρία σε νέες αστάθειες. Νέα κύματα προσφύγων θα χτυπήσουν τα σύνορα της Ευρώπης. Όλα αυτά απαιτούν πρόληψη και προσχεδιασμένη δράση.
Ελλάδα και προεδρείες: Χρόνος δράσης το 2027
Σημαντικό είναι ότι η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Αυτό δίνει χρονικό περιθώριο για τη διαμόρφωση μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής πολιτικής. Η Κύπρος κατέχει την προεδρία σήμερα, ενώ την ακολουθούν Ιρλανδία και τέλος Ελλάδα.
Ο Χάνελτ επισημαίνει ότι δεν πρέπει να είναι πάντα Γερμανοί, Ιταλοί και Γάλλοι αυτοί που φέρουν το βάρος της διπλωματίας. Γιατί να μην διορίζονταν έλληνες εκπρόσωποι της ΕΕ για ειδικές αποστολές στη Μέση Ανατολή; Αυτή η αναδιανομή ευθυνών ενισχύει όλα τα κράτη-μέλη και καθιστά πολυπολική τη ευρωπαϊκή δράση.
Όταν σιγήσουν τα όπλα, θα μπορούσε να αναβιώσει η ιδέα μιας Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στη Μέση Ανατολή, όπως υπήρξε η ιστορική ΔΑΣΕ για την Ευρώπη. Η Ελλάδα μπορεί να γίνει αρχιτέκτων ενός τέτοιου σχεδίου.
