Η Τουρκία παρουσίασε την Απρίλιο του 2026 νέα νομική γραμμή για τα Δωδεκάνησα. Η ανακοίνωση θέτει στο κέντρο τον όρο «objective legal status» και την αποστρατιωτικοποίηση.
Τι ακριβώς συνέβη
Στις αρχές Απριλίου 2026 ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ Öncü Keçeli χρησιμοποίησε για πρώτη φορά συστηματικά τον όρο «objectivet legal status» αναφορικά με τα Δωδεκάνησα. Η Άγκυρα συνδέει πλέον ευθέως το καθεστώς των νησιών με την υποχρέωση αποστρατιωτικοποίησης. Η τουρκική θέση επικαλείται την ερμηνεία της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων και το Άρθρο 14, που αναφέρεται στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει erga omnes χαρακτήρα και δεσμεύει όλα τα κράτη, όχι μόνο τα συμβαλλόμενα μέρη.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η μεταβίβαση των Δωδεκανήσων από την Ιταλία στην Ελλάδα έγινε «κατά πλήρη κυριαρχία» και ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης. Η τουρκική επιχειρηματολογία επιδιώκει να χαρακτηρίσει την αποστρατιωτικοποίηση ως «γενική υποχρέωση» και να θεμελιώσει ρόλο τρίτου μέρους στην εφαρμογή της. Η κίνηση αυτή προκαλεί ανησυχία στη Ρόδο, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιασμό έργα υποδομών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η σύνδεση της νομικής προσέγγισης με την προαναγγελθείσα πόντιση καλωδίου οπτικών ινών ανατολικά της Λίνδου και με σχέδια για θαλάσσια πάρκα στην ίδια περιοχή.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Επόμενα βήματα αναμένονται στα διπλωματικά διαβήματα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Η ελληνική διπλωματία πιθανόν θα επιμείνει στη νομική βάση της μεταβίβασης από την Ιταλία το 1947. Διεθνείς νομικοί κύκλοι θα κληθούν να αξιολογήσουν την χρήση του όρου «objective legal status» σε σχέση με το Άρθρο 14. Στο πεδίο των έργων, οι επενδύσεις για το καλώδιο και τα θαλάσσια πάρκα ενδέχεται να επιταχυνθούν ή να αναθεωρηθούν ανάλογα με τις εξελίξεις. Η ένταση στη νομική ρητορική καθιστά πιθανότερη την ενεργοποίηση διπλωματικών και νομικών διαδικασιών εντός 2026.
Σημείωση: Η διατύπωση της τουρκικής θέσης συνδέεται χρονικά με τεχνικά και ενεργειακά έργα στη Ρόδο και τη Λίνδο.
