Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ δεν νιώθουν πίεση για να τερματίσουν τον πόλεμο με το Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι «ο χρόνος τρέχει» για την Τεχεράνη.
Τι ακριβώς συνέβη
Την Πέμπτη ο Ντόναλντ Τραμπ ανήρτησε μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με επίκεντρο την κατάσταση στο Ιράν. Έγραψε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «έχουν όλο τον χρόνο στον κόσμο», ενώ υποστήριξε ότι το Ιράν βιάζεται. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές: «το Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν βρίσκεται στον βυθό», είπε, και πρόσθεσε ότι τα αντιαεροπορικά και ραντάρ όπλα έχουν «εξαφανιστεί». Ο πρόεδρος σημείωσε επίσης ότι ο αποκλεισμός είναι «πλήρης και ισχυρός» και προειδοποίησε πως «τα πράγματα μόνο χειροτερεύουν» για την Τεχεράνη.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η γραμμή Τραμπ έρχεται μετά από σειρά προθεσμιών που είχε θέσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Στις 21 Μαρτίου είχε απαιτήσει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός 48 ωρών, ενώ στη συνέχεια έδωσε παρατάσεις στις 23 και 26 Μαρτίου. Κάθε φορά ανέστειλε την προθεσμία επικαλούμενος «παραγωγικές συναντήσεις» ή «διαπραγματεύσεις», παρότι ιρανικές πηγές αρνήθηκαν πως υπήρχαν ουσιαστικές συνομιλίες. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε την 4η Μαρτίου ότι ο πρόεδρος «δεν μπλοφάρει» και πως οι τρομοκράτες είχαν υπολογίσει λάθος την αποφασιστικότητά του.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Η αμερικανική γραμμή συνδυάζει στρατιωτική πίεση με ανοιχτή προοπτική διπλωματίας. Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι μια συμφωνία θα γίνει «μόνο όταν είναι κατάλληλη και ωφέλιμη για τις ΗΠΑ, τους συμμάχους και τον κόσμο». Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την υποστήριξή του στις προσπάθειες για συμφωνία, καλώντας σε τερματισμό των εχθροπραξιών και αποκατάσταση της σταθερότητας στις αγορές ενέργειας. Η ελληνική στήριξη ενισχύει την διπλωματική διάσταση και αναδεικνύει τη βούληση για σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Σε πρακτικό επίπεδο, οι ΗΠΑ διατηρούν προθεσμίες και ενίοτε τις αναστέλλουν, σε μια τακτική που στοχεύει στην αποσταθεροποίηση των ιρανικών επιλογών. Αν η Ουάσινγκτον επιμείνει στην ίδια γραμμή, το επόμενο στάδιο θα περιλαμβάνει είτε νέες κυρώσεις και στρατιωτικές κινήσεις είτε εντατικοποίηση διαπραγματεύσεων με μεσολάβηση συμμάχων. Η ισορροπία θα κριθεί από τις κινήσεις της Τεχεράνης και την ικανότητα των διεθνών παραγόντων να διασφαλίσουν σταθερότητα στις ενεργειακές ροές.
Η Αθήνα παρακολουθεί στενά. Η έμφαση στην ασφάλεια και στη διπλωματία υπογραμμίζει τη σημασία της αποκατάστασης της σταθερότητας στην περιοχή, που επηρεάζει άμεσα την οικονομία και την ενεργειακή αγορά.
