Συμπληρώνονται 40 χρόνια από το ατύχημα στο Τσερνόμπιλ, στην Ουκρανία, στις 26 Απριλίου 1986. Το Τσερνόμπιλ έμεινε στην ιστορία ως η σοβαρότερη πυρηνική καταστροφή.
Τι ακριβώς συνέβη
Ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής βρισκόταν στον οικισμό Πριπιάτ, 16 χλμ βορειοδυτικά του Τσερνόμπιλ και 104 χλμ βόρεια του Κιέβου. Το συγκρότημα περιλάμβανε τέσσερις αντιδραστήρες τύπου RBMK, έκαστος ισχύος 1.000 μεγαβάτ, συνολικής ισχύος 4.000 MW. Στις 25-26 Απριλίου 1986, κατά τη διάρκεια δοκιμής στον αντιδραστήρα Νο 4, οι τεχνικές επιλογές και η παραβίαση πρωτοκόλλων οδήγησαν σε ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση. Στις 1:23 π.μ. της 26ης Απριλίου ο αντιδραστήρας εξερράγη και απελευθερώθηκε μεγάλος όγκος ραδιενέργειας στην ατμόσφαιρα.
Αντιδράσεις και επιπτώσεις
Η άμεση έκθεση προκάλεσε θανάτους εργαζομένων και πυροσβεστών τις πρώτες μέρες. Χιλιάδες κάτοικοι του Πριπιάτ και της γύρω περιοχής εκκενώθηκαν μέσα σε ώρες ή ημέρες. Οι ραδιονουκλεϊδικές ρύποι επηρέασαν περιοχές της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και μεγάλου τμήματος της Ευρώπης. Εκτιμήσεις αναφέρουν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που υπέστησαν συνέπειες από την έκθεση ή τις μετακινήσεις. Το οικονομικό κόστος της διαχείρισης, της αποκατάστασης και της περιβαλλοντικής απομόνωσης εκτινάχθηκε σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Τι ακολουθεί — ανάλυση
Η περιοχή γύρω από τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα παραμένει απαγορευμένη ζώνη μεγάλης έκτασης. Το νέο περίβλημα στέγασε τον Νο 4 το 2016 για να περιορίσει τη διαρροή ραδιενέργειας. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις συνεχίζονται και οι μελέτες για μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία προχωρούν. Για την Ελλάδα, όπως και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το Τσερνόμπιλ λειτούργησε ως υπενθύμιση της ανάγκης για αυστηρούς κανόνες ασφάλειας και διασυνοριακή συνεργασία σε θέματα πυρηνικής προστασίας.
