Το Πεντάγωνο ζητά 85 μαχητικά F-35 για το 2027, ανακοινώθηκε την εβδομάδα που πέρασε στην Ουάσινγκτον. Η αύξηση τροφοδοτεί συζήτηση για επιπτώσεις σε σύμμαχες προμήθειες και στην Ελλάδα.
Τι ακριβώς συνέβη
Το αίτημα του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 προβλέπει αγορά 85 μαχητικών F-35 Lightning II. Η πρόταση ανεβάζει τις μονάδες από 47 το 2026 σε 85 το 2027. Αναλυτικά, ζητούνται 38 F-35A για την Πολεμική Αεροπορία, 37 F-35C για το Ναυτικό και το Σώμα Πεζοναυτών και 10 F-35B για το Σώμα Πεζοναυτών. Το συνολικό κόστος του προγράμματος που περιλαμβάνει αυτά τα αεροσκάφη εκτιμάται σε περίπου 21,4 δισ. δολάρια.
Μόνο 32 από τα 85 αεροσκάφη χρηματοδοτούνται από τον βασικό προϋπολογισμό. Τα υπόλοιπα 53 συνδέονται με αίτημα υποχρεωτικής χρηματοδότησης ύψους 350 δισ. δολαρίων. Η έγκριση των υπόλοιπων αεροσκαφών εξαρτάται από ξεχωριστό νομοσχέδιο «συμφιλίωσης» που θα περάσει από το Κογκρέσο. Ο πρόεδρος της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, έχει προειδοποιήσει ότι η ψήφιση του δεύτερου νομοσχεδίου θα είναι δύσκολη, ενώ ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι έχουν εκφράσει αντιρρήσεις.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Η πρόταση του Πενταγώνου προκαλεί ανησυχία για την προτεραιοποίηση της αμερικανικής παραγωγής. Εκτιμάται ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει δεσμεύσει ήδη υλικό και αποθέματα, επηρεάζοντας διαθεσιμότητες για ευρωπαϊκές παραγγελίες. Για την Ελλάδα, που έχει εμπλακεί σε συζητήσεις ανανέωσης ικανοτήτων, η όποια μείωση παραδόσεων ή καθυστερήσεις στο πρόγραμμα F-35 θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν σχέδια προμηθειών και εκπαίδευσης.
Στο ίδιο αίτημα προβλέπεται και χρηματοδότηση 324 εκατ. δολαρίων για επιτάχυνση των 200 κιτ αναβάθμισης Block 4. Το Block 4 μεταφέρει την πρώτη επιχειρησιακή παράδοση από το 2031 στο 2030 και βελτιώνει αισθητήρες, οπλισμό και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου. Οι καθυστερήσεις του Block 4 συνδέονται με προβλήματα στον Technology Refresh 3, το κρίσιμο υλικό για το λογισμικό. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων θεωρείται κρίσιμη για την επιχειρησιακή ετοιμότητα του στόλου.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Η τελική απόφαση περνάει από το Κογκρέσο μέσα στο επόμενο έτος. Αν το νομοσχέδιο «συμφιλίωσης» αποτύχει, η ετήσια αγορά μπορεί να περιοριστεί στα 32 αεροσκάφη, ακόμη και κάτω από τα 47 του 2026. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ωθεί για το δεύτερο πακέτο χρηματοδότησης, αλλά αντιμετωπίζει πολιτικές αντιστάσεις εντός του κόμματος.
Για την Ελλάδα, η σταθερότητα και η ασφάλεια παραμένουν προτεραιότητα. Οποιαδήποτε καθυστέρηση στις παραδόσεις F-35 θα απαιτήσει διπλωματική διαχείριση και προσαρμογή σχεδίων αμυντικής επάρκειας. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα F-35 και οι αναβαθμίσεις Block 4 μπορούν να ενισχύσουν τις δυνατότητες αν το Κογκρέσο εγκρίνει τις απαιτούμενες πιστώσεις.
Συμπέρασμα: Η αύξηση του αιτήματος για 85 F-35 φέρνει στο προσκήνιο θέματα παραγωγής, χρηματοδότησης και διεθνών συνεπειών. Η επόμενη φάση εξαρτάται από πολιτικές αποφάσεις στην Ουάσινγκτον και θα καθορίσει ροές προμηθειών για τους εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
