Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη καυσίμων μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ τον Φεβρουάριο. Η διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα πιέζει τις αερομεταφορές και τις αγορές ενέργειας.
Τι ακριβώς συνέβη
Η ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή μειώθηκε από τις 28 Φεβρουαρίου, λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν και του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Πριν από την κρίση, περίπου 360.000 βαρέλια περνούσαν καθημερινά από τα στενά, ποσοστό που αντιστοιχούσε στο 20% των θαλάσσιων ροών παγκοσμίως. Η μέση ημερήσια ζήτηση καυσίμου της Ευρώπης φτάνει τα 1,6 εκατ. βαρέλια, με 1,1 εκατ. να καλύπτονται εγχώρια και τα υπόλοιπα 500.000 να προέρχονται από εισαγωγές.
Το 75% αυτών των εισαγωγών προερχόταν παραδοσιακά από τον Περσικό Κόλπο. Με το κλείσιμο των διαύλων, οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν εισαγωγές από ΗΠΑ και Νιγηρία. Οι εξαγωγές των ΗΠΑ προς την Ευρώπη ανέβηκαν σε 200.000 βαρέλια ημερησίως από 30.000–60.000 πριν την κρίση. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει έλλειμμα περίπου 175.000 βαρελιών ημερησίως.
Αντιδράσεις και επιπτώσεις
Αναλυτές χαρακτηρίζουν την κατάσταση «παγκόσμιο τεστ αντοχής» για τις αερομεταφορές. Η Ευρώπη πρέπει να «παλέψει για κάθε φορτίο», καθώς ανταγωνίζεται αγορές όπως η Σιγκαπούρη και η Αυστραλία. Οι τιμές καυσίμων ανεβαίνουν και οι εταιρείες χρεώνουν περισσότερο για τον εφοδιασμό.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποίησε πως η Ευρώπη μπορεί να μείνει χωρίς καύσιμα σε μερικές εβδομάδες εάν η κατάσταση επιδεινωθεί. Στις έξι μεγαλύτερες αγορές—Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Τουρκία και Ιταλία—η εγχώρια παραγωγή καλύπτει μόνο το 63% της ζήτησης. Η Ισπανία είναι καθαρός εξαγωγέας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο καλύπτει περίπου το 65% από εισαγωγές.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα αναζητήσουν επιπλέον προμηθευτές και στρατηγικά αποθέματα θα δοκιμαστούν. Η Societe Generale προειδοποιεί για συνεχή πίεση στις τιμές και την προσφορά κατά τη θερινή περίοδο. Εάν οι εισροές από ΗΠΑ και Νιγηρία δεν αυξηθούν περισσότερο, το έλλειμμα θα συνεχίσει να στενεύει τα αποθέματα.
Οι εταιρείες αερομεταφορών και οι διυλιστικές μονάδες θα χρειαστούν να αναπροσαρμόσουν συμβόλαια και διαδρομές εφοδιασμού. Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, οι καταναλωτές μπορεί να δουν αύξηση κόστους στα αεροπορικά καύσιμα και στα καύσιμα κίνησης. Μακροπρόθεσμα, η Ευρώπη πιθανόν να επιταχύνει την αναζήτηση διαφοροποιημένων πηγών ενέργειας.
Συμπέρασμα: Η διακοπή προμηθειών από τη Μέση Ανατολή μετά το κλείσιμο του Ορμούζ προκαλεί ελλείψεις και άνοδο τιμών. Η Ευρώπη παλεύει να αναπληρώσει τις ποσότητες με εισαγωγές από ΗΠΑ και Νιγηρία, αλλά το κενό παραμένει.
