Σαφής ένταση ξέσπασε στην Τεχεράνη στις 30 Απριλίου 2026. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κατήγγειλε τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ και ζήτησε αλλαγές στην ηγεσία. Η κρίση στην ηγεσία του Ιράν αποκτά νέες διαστάσεις.
Τι ακριβώς συνέβη
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, με δημόσια ανάρτηση στο X χαρακτήρισε τον ναυτικό αποκλεισμό που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ «επέκταση στρατιωτικών επιχειρήσεων» κατά του Ιράν. Η ανάρτηση έγινε στις 30 Απριλίου 2026 και τόνισε ότι η συνέχεια αυτής της τακτικής είναι απαράδεκτη. Ταυτόχρονα, ο Πεζεσκιάν και ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ζήτησαν την απομάκρυνση του ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί μετά από συνομιλίες του τελευταίου με Αμερικανούς αξιωματούχους για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Πηγές αναφέρουν ότι ο Αραγτσί ενήργησε τις τελευταίες δύο εβδομάδες υπό τις οδηγίες του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι, χωρίς να ενημερώσει τον Πεζεσκιάν. Η διαμάχη αναδεικνύει διαφορές εξουσίας μεταξύ προεδρίας, Βουλής και Φρουρών. Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι συζητούν ήδη ενδεχόμενη αποπομπή του ΥΠΕΞ εάν συνεχιστεί η γραμμή συνεργασίας με τους Φρουρούς.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Η ανακοίνωση του Πεζεσκιάν για τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Σκληροπυρηνικοί βουλευτές και στελέχη των Φρουρών εμπλέκονται στη συζήτηση, ενώ ορισμένες ομάδες αρνήθηκαν να στηρίξουν την κυβερνητική διαπραγματευτική ομάδα υπό τον Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ στις 27 Απριλίου. Από την άλλη πλευρά, 261 βουλευτές είχαν ήδη εκφράσει εμπιστοσύνη στην αντιπροσωπεία, δείχνοντας σχίσμα αλλά και ευρεία κοινοβουλευτική υποστήριξη.
Η κρίση έρχεται μετά τον θάνατο του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, γεγονός που, σύμφωνα με αναλύσεις, ενίσχυσε την επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης σε στρατηγικές και πολιτικές αποφάσεις. Η εντεινόμενη εμπλοκή των Φρουρών σε διοικητικές επιλογές έχει προκαλέσει δυσφορία στον Πεζεσκιάν, ο οποίος φέρεται να αισθάνεται περιορισμένος στις αρμοδιότητές του.
Τι ακολουθεί — ανάλυση
Αν ο Πεζεσκιάν προχωρήσει στην απομάκρυνση του Αραγτσί, αναμένονται εντάσεις με τους Φρουρούς και πιθανές ανακατατάξεις στο υπουργείο Εξωτερικών. Η Αθήνα και άλλες πρωτεύουσες παρακολουθούν προσεκτικά. Η δήλωση περί ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ μπορεί να χρησιμοποιηθεί διπλωματικά από το Ιράν για να ζητήσει διεθνή υποστήριξη ή να ενισχύσει εσωτερική ενότητα.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η Αθήνα και η Ευρώπη χρειάζονται σταθερότητα στην περιοχή για ασφάλεια και ενέργεια. Μια πιθανή απομάκρυνση Αραγτσί θα αλλάξει τους συνομιλητές στα διεθνή τραπέζια. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και οι ευρωπαϊκοί εταίροι έχουν συμφέρον να ενθαρρύνουν διπλωματικές πρωτοβουλίες που προάγουν σταθερότητα και αποκλιμάκωση.
Η κρίση στην ηγεσία του Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο την ισορροπία μεταξύ πολιτικής εξουσίας και στρατιωτικής επιρροής. Τις επόμενες ημέρες θα φανεί αν ο Πεζεσκιάν θα αντέξει την εσωτερική πίεση ή αν οι Φρουροί θα καθορίσουν οριστικά την πορεία της εξωτερικής πολιτικής.
