Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν στις 3 Μαΐου 2026 την έναρξη της «Επιχείρησης Ελευθερία» για τα Στενά του Ορμούζ. Η ανακοίνωση αφορά την προστασία και την καθοδήγηση εγκλωβισμένων εμπορικών πλοίων.
Τι ακριβώς συνέβη
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την πρωτοβουλία ως αποστολή για την απελευθέρωση πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στο στενό. Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι θα συμμετάσχουν αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, πάνω από 100 αεροσκάφη ξηράς και θαλάσσης και περίπου 15.000 στελέχη των ενόπλων δυνάμεων. Η Ουάσινγκτον είπε ότι θα παρέχει πληροφορίες για ασφαλείς θαλάσσιες διαδρομές και καθοδήγηση ώστε τα πλοία να αποφύγουν επικίνδυνες ζώνες.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα. Ο Εμπραχίμ Αζιζί, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας. Η δήλωση δόθηκε στην πλατφόρμα X στις 3 Μαΐου και συνοδεύτηκε από έντονη ρητορική κατά της αμερικανικής παρουσίας. Η CENTCOM τόνισε ότι δεν προτίθεται κατ’ ανάγκη να στείλει πολεμικά πλοία συνοδείας, αλλά ότι τα σκάφη των ΗΠΑ θα είναι «στην περιοχή» ως αποτρεπτικό μέτρο.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Η αμερικανική πρωτοβουλία συνδυάζει στρατιωτικό σχεδιασμό με διπλωματικά βήματα μέσω του «Maritime Freedom Construct» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, χαρακτήρισε την επιχείρηση κρίσιμη για την περιφερειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία. Στη διαδρομή προς την εφαρμογή, αναμένεται επικοινωνία με σύμμαχες χώρες που ζητούν υποστήριξη για τα εγκλωβισμένα πλοία. Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις με προσοχή, καθώς τα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και εμπορίου.
Η επιχείρηση φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για σταθερότητα στη ναυσιπλοΐα. Αν προχωρήσει χωρίς εχθρότητες, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για εμπορικά δρομολόγια και να προστατεύσει πληρώματα που αντιμετωπίζουν ελλείψεις. Αν υπάρξει σύγκρουση, η κατάσταση μπορεί να κλιμακωθεί γρήγορα, με επιπτώσεις στην περιοχή και στις διεθνείς αγορές. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν η διπλωματία θα αποτρέψει σύγκρουση ή αν οι στρατιωτικές δυνάμεις θα αναγκαστούν να επέμβουν ενεργά.
Σημείωση: Η Επιχείρηση Ελευθερία ξεκίνησε στις 3 Μαΐου 2026 και παρακολουθείται στενά από διεθνείς παράγοντες.
