Στις 4 Μαΐου 1912 οι ιταλικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη Ρόδο. Η απόβαση σήμανε τη μεταβολή στην εξουσία των Δωδεκανήσων.
Τι ακριβώς συνέβη
Την 4η Μαΐου 1912 ιταλικά στρατεύματα υπό τον αντιστράτηγο Τζοβάνι Αμέλιο αποβιβάστηκαν στη Ρόδο. Οι Ιταλοί νίκησαν τον τουρκικό στρατό και πήραν αιχμαλώτους, που συνόδεψαν στην πρωτεύουσα. Χιλιάδες κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στο Μανδράκι και στις πλατείες. Οι Ρόδιοι αρχικά ζητωκραύγαζαν «Viva la Grecia» και πρόσφεραν λουλούδια. Η ελπίδα για ένωση με την Ελλάδα διαδέχθηκε γρήγορα μια ιταλική διοίκηση που κράτησε δεκαετίες. Η κατοχή διήρκησε περίπου 35 χρόνια και συνοδεύτηκε από διοικητικές αλλαγές και απαγορεύσεις στη χρήση της ελληνικής στα σχολεία.
Αντιδράσεις και επιπτώσεις
Η αρχική υποδοχή των Ιταλών ήταν ενθουσιώδης. Σύντομα όμως επιβλήθηκαν διατάγματα που περιόρισαν την ελληνική εκπαίδευση και πολιτιστική έκφραση. Χτίστηκαν ιταλικά δημόσια κτίρια που διασώζονται μέχρι σήμερα. Το τοπικό πολιτικό και κοινωνικό τοπίο μεταβλήθηκε ριζικά. Η αλλαγή διοίκησης επηρέασε την καθημερινότητα, τη γλώσσα και την οικονομία των Δωδεκανήσων.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Η ιταλική παρουσία στη Ρόδο οδήγησε σε μακρά περίοδο ξένης κυριαρχίας έως τα μέσα του 20ου αιώνα. Η ιστορική μνήμη της 4ης Μαΐου παραμένει ζωντανή στο νησί. Τα κτίρια, τα αρχεία και οι τοπικές αφηγήσεις καταγράφουν την περίοδο 1912–1947. Η ημέρα αυτή θεωρείται σημείο καμπής για τα Δωδεκάνησα και σηματοδότησε αλλαγές που διαρκούν μέχρι σήμερα.
