Οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται πως είναι κοντά σε μια μίνι συμφωνία μίας σελίδας για τον τερματισμό του πολέμου, όπως μετέδωσε το Axios την Τετάρτη. Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις που μπορούν να επιστρέψουν ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Τι ακριβώς συνέβη
Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι βρίσκεται κοντά σε μνημόνιο κατανόησης μίας σελίδας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Το προσχέδιο περιλαμβάνει 14 σημεία και προβλέπει μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου. Πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ ζητούν μορατόριουμ 20 ετών, ενώ το Ιράν πρότεινε 5 έτη. Άλλες πληροφορίες αναφέρουν περιόδους 12 έως 15 ετών ως ενδιάμεσες προτάσεις.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης την άρση αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων. Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι η αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ από τις δύο πλευρές. Το μνημόνιο ανοίγει περίοδο 30 ημερών για λεπτομερείς διαπραγματεύσεις σε θέματα πυρηνικά και ναυσιπλοΐας, πιθανώς σε Γενεύη ή Ισλαμαμπάντ.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί τόνισε από το Πεκίνο ότι το Ιράν θα αποδεχτεί μόνο «δίκαιη και ολοκληρωμένη» συμφωνία. Ο Κινέζος ΥΠΕΞ Ουάνγκ Γι κάλεσε για πλήρη κατάπαυση πυρός και επαναφορά της κανονικής διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ. Στο μεταξύ, ο Λευκός Οίκος περιμένει απαντήσεις από την Τεχεράνη τις επόμενες 48 ώρες, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι που εμπλέκονται στις συνομιλίες εμφανίζονται προσεκτικά αισιόδοξοι. Στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας υπάρχει ανακούφιση για ενδεχόμενο τέλος εχθροπραξιών και αποκατάσταση ασφάλειας στη ναυτιλία. Ωστόσο σημειώνεται ότι καμία πλευρά δεν έχει υπογράψει οριστικά και ότι οι όροι εξαρτώνται από τις επόμενες λεπτομερείς διαπραγματεύσεις.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Εάν υπογραφεί το μνημόνιο, ακολουθεί κύκλος 30 ημερών για τελικές συμφωνίες σε πυρηνικά και ναυτιλία. Εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, οι ΗΠΑ θα έχουν επιλογές όπως επαναφορά περιορισμών στο Στενό ή στρατιωτικές ενέργειες. Η ελληνική διπλωματία και η ναυτιλιακή κοινότητα παραμένουν σε εγρήγορση, καθώς η σταθερότητα στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει τις τιμές πετρελαίου και τη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα.
Η πιθανή συμφωνία, αν καταλήξει σε εφαρμόσιμους όρους, μπορεί να προσφέρει άμεση μείωση της έντασης και να ανοίξει δρόμους για πιο λεπτομερείς, δεσμευτικές συμφωνίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η διπλωματία παραμένει στο προσκήνιο και η σταθερότητα στην περιοχή αποτελεί κλειδί για την ευρύτερη ασφάλεια και οικονομία.
