Σημαντική άνοδος στις αναλήψεις μετρητών καταγράφεται στην Ελλάδα το 2025, παρά την ψηφιακή στροφή. Η επάνοδος στα μετρητά επηρεάζει νοικοκυριά και μικρές υπηρεσίες.
Τι ακριβώς συνέβη
Η Τράπεζα της Ελλάδος στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας δείχνει αύξηση των αναλήψεων. Οι συναλλαγές ανάληψης έφτασαν 3,9 εκατομμύρια το 2023, 4,1 εκατομμύρια το 2024 και εκτοξεύθηκαν σε 5,4 εκατομμύρια το 2025. Τα στοιχεία προέρχονται από το σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ και εμφανίζουν σαφή τάση επιστροφής στα φυσικά χρήματα. Παράλληλα, οι πολίτες συνεχίζουν να παίρνουν μισθούς και συντάξεις μέσω τραπέζης, αλλά προτιμούν μετρητά για μέρος των συναλλαγών τους.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Ο πληθωρισμός και η συρρίκνωση του οικογενειακού προϋπολογισμού ωθούν πολίτες σε αναλήψεις. Οι καταναλωτές επιλέγουν μετρητά για να διαπραγματευτούν χαμηλότερες τιμές σε υπηρεσίες όπως υδραυλικά και φυσικοθεραπείες. Παράδειγμα: υπηρεσία καθαρής αξίας 50 ευρώ επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24% και φτάνει στα 62 ευρώ με απόδειξη. Η ηλεκτρονική συναλλαγή προσφέρει φορολογικό όφελος μόλις 3,72 ευρώ σε αυτό το δείγμα, με αποτέλεσμα πολλοί να προτιμούν την «μαύρη» πληρωμή για άμεση εξοικονόμηση. Για νοικοκυριά που χρειάζονται πολλές τέτοιες υπηρεσίες, το συνολικό όφελος φτάνει δεκάδες ευρώ το μήνα, γεγονός που εξηγεί τον επαναπροσδιορισμό της συμπεριφοράς πληρωμών.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός παραμένει κυβερνητική προτεραιότητα, αλλά τα δεδομένα δείχνουν ανάγκη προσαρμογής πολιτικής. Χρειάζεται στοχευμένη ενημέρωση και κίνητρα για να γίνει ελκυστική η ηλεκτρονική συναλλαγή για τα χαμηλά εισοδήματα. Η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και η διπλωματική κατεύθυνση στην οικονομική διαχείριση ενισχύουν την εμπιστοσύνη. Τα στοιχεία του ΔΙΑΣ και της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθορίσουν τις παρεμβάσεις για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής χωρίς να πλήττονται οι ευάλωτες ομάδες.
Συμπέρασμα: Η επιστροφή στα μετρητά το 2025 είναι απάντηση σε οικονομική πίεση. Η κυβέρνηση και οι τράπεζες έχουν περιθώρια για μέτρα που θα κρατήσουν την οικονομία ασφαλή και θα ενισχύσουν τη μετάβαση στο ψηφιακό χρήμα χωρίς να επιβαρύνουν νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.
