Το κυβερνών κόμμα AK προωθεί νομοσχέδιο που θα δίνει στον Ερντογάν τη δυνατότητα να κηρύξει ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια. Η αποκάλυψη έγινε από δημοσίευμα του Bloomberg την περασμένη εβδομάδα.
Τι ακριβώς συνέβη
Το AK σχεδιάζει νομοσχέδιο που θα εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να ανακηρύσσει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη έως 200 ναυτικά μίλια (περίπου 370 χιλιόμετρα) από τις τουρκικές ακτές. Το κείμενο προβλέπει δικαιώματα αλιείας, εξορύξεων και γεωτρήσεων, καθώς και τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, ακόμα και σε περιοχές που η Άγκυρα χαρακτηρίζει «αμφισβητούμενες». Το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός Ιουνίου, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα.
Στο προσχέδιο περιλαμβάνεται και ο προσδιορισμός του νομικού καθεστώτος νησιών, νησίδων και βραχονησίδων που η Τουρκία αποκαλεί «γκρίζες ζώνες». Το κείμενο φέρεται να επικαλείται αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει επικυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το νομοσχέδιο σχεδιάζεται να καλύπτει περιοχές της ανατολικής Μεσογείου όπου Ελλάς και Κύπρος έχουν επικαλυπτόμενες αξιώσεις.
Αντιδράσεις και διεθνές πλαίσιο
Η κίνηση της Άγκυρας ερμηνεύεται ως απάντηση στις διεκδικήσεις Ελλάδας και Κύπρου για υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην Αθήνα υπάρχει ανησυχία για την πρόθεση καθορισμού «ειδικών καθεστώτων» που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τετελεσμένα. Η Ελλάδα τονίζει την ανάγκη διπλωματικού διαλόγου και σεβασμού στο διεθνές δίκαιο.
Η Ε.Ε. έχει στο παρελθόν απειλήσει την Τουρκία με κυρώσεις για γεωτρήσεις σε αμφισβητούμενα ύδατα, μετά από πίεση της Ελλάδας και της Κύπρου. Οι ΗΠΑ καλούν Αθήνα και Άγκυρα να διατηρήσουν τον διάλογο για την επίλυση διαφορών σχετικά με την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.
Από τουρκικής πλευράς το νομοσχέδιο προβάλλεται ως κίνηση για να μην «παραγκωνίζεται» η χώρα σε μια περιοχή με ενεργειακό ενδιαφέρον. Η Άγκυρα επιμένει ότι τα νησιά δεν πρέπει να καθορίζουν πλήρως τις θαλάσσιες ζώνες όταν αυτά βρίσκονται πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές.
Τι ακολουθεί — ανάλυση
Επόμενο βήμα είναι η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή της Τουρκίας και η δημόσια διαβούλευση που θα ακολουθήσει. Εάν ψηφιστεί, η κίνηση αναμένεται να αυξήσει την ένταση στις σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας και Κυπριακής Δημοκρατίας–Άγκυρας.
Στην Αθήνα η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες με στόχο την αποτροπή μονομερών ενεργειών. Η στρατηγική επιλογή θα επικεντρωθεί στην ασφάλεια, στη διεθνή νομιμότητα και στην ενίσχυση συνεργασιών με Ε.Ε. και ΗΠΑ.
Διπλωματικοί δίαυλοι, πολιτική σταθερότητα και επιχειρησιακή ετοιμότητα στο Αιγαίο θα καθορίσουν την επόμενη περίοδο. Η Αθήνα καλείται να συνδυάσει σθεναρή αλλά ήρεμη στάση, προβάλλοντας τεκμηριωμένα νομικά επιχειρήματα και διατήρηση του διαλόγου.
